|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde muhasebe yetkilisi mutemedinin usulüne uygun olarak atanmadığını ve gerekli belgelerin düzenlenmediğini ortaya koymuştur. Mevzuata göre, muhasebe yetkilisi mutemedi, muhasebe yetkilisi adına para ve değerleri geçici olarak alma, verme ve gönderme yetkisine sahip kişilerdir. Ancak yapılan denetimlerde, iki personelin kurum dışında toplam 2.031.913,29 TL tutarında tahsilat gerçekleştirdiği, fakat bu kişilerin mevzuat çerçevesinde uygun bir şekilde görevlendirilmediği ve gerekli belgeleri düzenlemediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili yönetmelikler, muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görev ve sorumluluklarını açıkça belirlemektedir. Bu bağlamda, yalnızca yetkili kılınan kişiler, kamu idaresi adına para tahsil edebilir veya değerleri yönetebilir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından düzenlenmesi gereken belgeleri de tanımlamaktadır. Denetim bulgularına dayanarak, idare, bu durumun düzeltilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Mevcut uygulamanın, yetkisiz tahsilat anlamına geldiği ve potansiyel suiistimallere yol açabileceği göz önünde bulundurularak, tahsilat süreçlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi zorunludur. |
BULGU: Muhasebe Yetkilisi Mutemedinin Usulüne Uygun Olarak Görevlendirilmemesi ve Mevzuatta Öngörülen Belgeleri Düzenlememesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mevzuata uygun olarak muhasebe yetkilisi mutemedi görevlendirilmesi yapılmamış olmasına rağmen farklı yerlerde vergi ve harç tahsilatı yapıldığı ve mevzuat gereği kullanılması öngörülen belgelerin düzenlenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedi olarak tanımlanmıştır. Ayrıca muhasebe yetkilisi mutemetlerinin doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olduğu, muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu madde hükmüne istinaden çıkarılan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri” başlıklı 5’inci maddesinde ise; veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almak, vermek ve göndermek üzere görevlendirilenlerin muhasebe yetkilisi mutemedi olduğu, Muhasebe birimlerinin vezne ve ambarlarından zimmetle değerli kâğıt alıp satmakla görevlendirilen yetkili memurlar ile elçilik ve konsolosluklarda harç ve değerli kâğıt satış bedellerini ve emanet paraları tahsil etmekle görevlendirilenlerin de muhasebe yetkilisi mutemedi olarak değerlendirileceği, kanunlarda öngörüldüğü şekilde ve bu Yönetmelik esaslarına göre yetkili kılınmamış hiçbir kimsenin kamu idaresi adına para tahsil edemeyeceği, değerleri alamayacağı, gönderemeyeceği ve ödeme yapamayacağı hüküm alına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 50’nci maddesinin (g) bendinde Muhasebe yetkilisi mutemetlerince düzenlenmesi gereken belgeler olarak muhasebe yetkilisi mutemedi alındıları (Tahsildar alındısı, Muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı), Muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteri, Tahsildar ve icra memurları tahsilat bordrosu sayılmıştır.
Yapılan incelemede, iki personel tarafından kurum adına kurum dışında toplamda 2.031.913,29 TL tutarında tahsilat yapıldığı ancak bu personellerin mevzuatta öngörüldüğü şekilde görevlendirilmediği ve mevzuat gereği düzenlenmesi gereken belgelerin düzenlemediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu hakkında gerekli düzeltici işlemin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mevcut uygulamanın kurum adına yetkisiz tahsilat anlamına geleceğinden ve suiistimale sebebiyet verme imkânı ortaya çıkardığından kurum adına kurum dışında yapılan tahsilat süreçlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.