|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi gereğince, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödemelerin belirli bir sıraya göre yapılması zorunludur. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İlgili mevzuat, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı için ödemelerin izlenmesi ve muhasebe kayıtlarına alınma sırasının dikkate alınmasını şart koşmaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 2022 yılı itibarıyla bu hesapta bekleyen toplam 2.775.900,40 TL tutarında bir miktarın bulunduğu, cari yılda ise 2.455.706,95 TL’nin ödendiği, buna rağmen önceki yıllara ait 320.193,45 TL bakiyenin kalmasına rağmen, cari yılda 1.233.837.750,78 TL ödeme yapıldığı belirlenmiştir. Denetim sonuçlarına göre, İdare, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alım sırasına göre yapılmasına özen gösterdiğini belirtmiş, ancak yargı süreci ve vergi borçları gibi nedenlerle bazı ödemelerin gecikmiş olabileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, emanet hesaplarındaki tutarların mevzuatta belirtilen esaslara uygun bir şekilde ödenmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesi uyarınca; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerekmektedir.
Anılan Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında da; muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320-Bütçe Emanetleri Hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Yönetmelik’te, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı için, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; İdare’nin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle emanet hesaplarına alınan tutarların mevzuatında belirtilen ödemelere öncelik vermek şartıyla muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte emanet hesaplarda izlenen söz konusu tutarların kayda alınma sırasına göre ödenmesinden muhasebe yetkilisinin sorumlu olacağı açıktır.
Yapılan incelemede, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı, 2022 yılı dönem sonu itibariyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabında önceki yıllara ilişkin (N-1’den N-5’e kadar) toplam 2.775.900,40 TL kayıtlı ve bekleyen tutarın bulunduğu; cari yılda bunun 2.455.706,95 TL’sinin ödendiği, geçen yıllara ilişkin 320.193,45 TL bakiye kalmasına rağmen cari yılda Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen borçlar için 1.233.837.750,78 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alım sırasına göre yapılmasına azami özen gösterildiği, yargı süreci, vergi borcu bulunması vb. nedenlerle ödemesi geriye bırakılan borçların olabileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, emanet hesaplarındaki tutarların İdare aleyhine bir durumun oluşturmaması için mevzuatında belirtilen esas ve usullere göre ödenmesi gerekmektedir.