|
ÖZET: Belediyenin gelir kaybı, yapı tadilat ruhsatlarının İmar Müdürlüğü tarafından emlak vergisi tahakkuk birimine iletilmemesi nedeniyle ortaya çıkmaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesine göre, yapı tanımı, karada ve suda bulunan tüm inşaatları kapsar. Aynı kanunun 21. maddesi, bu yapılar için ruhsat alınmasının zorunlu olduğunu belirtirken, ruhsat alınmış yapılarda yapılacak değişikliklerin de yeni bir ruhsat gerektirdiğini vurgular. İmar Kanunu’nun 32. maddesi ise ruhsatsız yapıların yıktırılmasını ve ilgili idari para cezalarının uygulanmasını öngörmektedir.
Emlak Vergisi Kanunu’nun 2. maddesi, bina tanımını geniş bir şekilde yaparak, sabit inşaatların tamamını kapsar. Bu kanuna göre, bina vergisini ödemekle yükümlü olanlar, binanın malikidir. Tadilat ruhsatı alınan binaların emlak vergisi, bu değişiklikler göz önünde bulundurularak hesaplanmalıdır. Belediyenin tadilat ruhsatları İmar Müdürlüğü tarafından verilirken, emlak vergisi tahakkukları Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu durum, belediyenin gelirlerinin etkilenmemesi ve tahakkukların doğru bir şekilde yapılabilmesi için tadilat ruhsatlarının ilgili birime zamanında iletilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Tadilat Ruhsatlarının Emlak Vergisi Tahakkuku Yapan Birime Bildirilmemesi Nedeniyle Belediyenin Gelir Kaybına Uğraması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde bulunan yapılardan, yapı tadilat ruhsatı alanların İmar Müdürlüğü tarafından emlak vergisi tahakkuku yapan birime bildirilmemesi dolayısıyla İdarenin gelir kaybına uğradığı değerlendirilmektedir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ‘‘Yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yer üstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir.”denilmektedir.
Aynı Kanun’un ‘‘Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde;
‘‘Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26’ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır.
…” hükmü gereği İmar Kanunu’nun 26’ncı maddesinde belirtilen istisna dışında 5’inci maddedeki yapı tanımına giren her tesis için yapı ruhsatı alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Yine İmar Kanunu’nun 32’nci maddesine gore ruhsatsız veya ruhsatına aykırı yapıların masrafları yapı sahibine ait olmak üzere belediyece yıktırılması ve belediye tarafından sorumlular hakkında İmar Kanunu’nun 42’nci maddesinde belirlenen idari para cezalarının ve diğer idari müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ‘‘Bina tabiri” başlıklı 2’nci maddesinde;
‘‘Bu kanundaki bina tabiri, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsar.
Bu kanunun uygulanmasında Vergi Usul Kanunu’ nda yazılı bina mütemmimleri de bina ile birlikte nazara alınır.
Yüzer havuzlar, sair yüzer yapılar, çadırlar ve nakil vasıtalarına takılıp çekilebilen seyyar evler ve benzerleri bina sayılmaz.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un ‘‘Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde ise; ‘‘Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.
Bir binaya paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar.” hükümleri yer almaktadır.
Emlak vergisinin, binalarda tadil ruhsatı alınan ve yeni haliyle emlak vergisi tutarını değiştiren fiili durum üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Belediyenin tadilat ruhsatları İmar Müdürlüğü tarafından verilmektedir. Emlak vergisi tahakkukları ise Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Tahakkukların fiili durum üzerinden yapılmasını ve Belediye gelirlerinin olumsuz etkilenmemesini teminen, tadilat ruhsatlarının tahakkuk birimine bildirilmesinin gerektiği değerlendirilmektedir.