ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri sınırları içinde bulunan dernek binalarının çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin yeterince tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi gereğince, belediyelerin sunduğu çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm binaların bu vergiye tabi olduğu belirtilmektedir. Vergi mükellefiyeti, binaların kullanımının başlamasıyla birlikte devreye girmektedir. Ancak, derneklere ait binaların çevre temizlik vergisinden muaf olduğuna dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Denetim sonuçları, ilçede 612 aktif dernek bulunduğunu ve bunlardan yalnızca 28’inin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiğini göstermektedir. Bu durum, derneklerin yalnızca %4,58’inin vergi yükümlülüğü altına alındığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, ilçedeki tüm dernek binalarının çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin düzenlenmesi için gerekli denetimlerin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreç, vergi adaletinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Dernek Binalarına Ait Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetlerinin Tesis Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan ve Belediyenin sunmuş olduğu çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan derneklere ait binaların çevre temizlik vergilerinin takip ve tahsil işlemlerinin gerektiği gibi yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanun’un mükerrer 44’üncü maddesine göre, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin, binaların kullanımı ile başlayacağı düzenlenmiştir. 2464 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında, hangi kurum ve kişilerin çevre temizlik vergisinden muaf oldukları belirtilmiş, gerek anılan maddede gerekse 2464 sayılı Kanun’un ilgili diğer maddelerinde derneklere ait binalardan çevre temizlik vergisi alınmayacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Yine derneklere ilişkin bu konuda bir muafiyet tanıyan başkaca bir mevzuat da bulunmamaktadır.
Ancak, Belediyenin çevre temizlik vergisi mükelleflerinin incelenmesi neticesinde, toplam 28 adet dernek binasına ait çevre temizlik vergisinin alınmakta olduğu görülmüştür. Ancak İzmir İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınan veri doğrultusunda, Bornova ilçesi sınırları içerisinde aktif olarak faaliyet gösteren toplam dernek sayısının 612 adet olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ilçe sınırları içerisinde aktif olarak faaliyet gösteren derneklerden sadece %4,58’i için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, ilçe sınırları içerisinde faaliyet gösteren tüm dernek binalarından çevre temizlik vergisinin alınmasını teminen gerekli denetimlerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.