ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediğini ortaya koymuştur. İdareye tahsis edilen taşınmazlar ile diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilen taşınmazların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hesaplarda gerekli kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Yönetmelikte yer alan 189 ve 193. maddelere göre, tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden borç ve alacak işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, İdare tarafından diğer kurumlardan tahsisli alınan 11 taşınmazın toplam değeri 25.581.660,60 TL, kamu kurumlarına tahsis edilen 25 taşınmazın ise 55.397.672,59 TL olarak tespit edilmiştir. Ancak bu taşınmazların muhasebe kayıtları eksik kalmıştır. Bu durum, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı gibi önemli hesapların mali tablolarda yer almadığını göstermektedir.

Sonuç olarak, İdarenin mülkiyetindeki taşınmazların, diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilenler ile kamu idarelerince tahsisli olarak kullandırılanların, ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi yasal bir zorunluluktur. Bu eksiklik, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.

BULGU: Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilenler ile kamu idarelerince İdareye tahsisli olarak kullandırılan taşınmazların ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189 ve 193′ üncü maddelerinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ve 252 Binalar Hesabının işleyişi ile borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Buna göre İdare tarafından tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden 500 Net Değer Hesabına borç, 250 Arazi ve Arsalar/252 Binalar Hesabına alacak; İdareye tahsis edilen taşınmazların ise yine kayıtlı değerleri üzerinden 250 Arazi ve Arsalar/252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, anılan maddeler uyarınca İdare tarafından tahsis edilen taşınmazlara ait ayrılmış amortisman tutarlarının 500 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; kuruma tahsis edilen binalara ait birikmiş amortisman tutarlarının ise 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, İdare tarafından diğer kurumlardan tahsisli olarak alınan ve kayıtlı değeri toplam 25.581.660,60 TL olan 11 adet taşınmaz ile mülkiyeti idareye ait olup çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen kayıtlı değeri toplam 55.397.672,59 TL olan 25 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı İdarenin mali tablolarında olması gereken tutarlarla yer almamaktadır. Söz konusu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilenler ile kamu idarelerince İdareye tahsisli olarak kullandırılan taşınmazların ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.