ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin geçmiş dönemlere ait ödenmemiş elektrik faturaları nedeniyle gecikme faizi ödendiğini ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda, giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceğini belirtirken, gecikme cezası veya faiz gibi ek yükümlülüklere öncelik verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, aynı Kanun’un 61. maddesi, bu ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğunu ifade etmektedir.

Bununla birlikte, 2021/14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, kamu kurum ve kuruluşlarının ek mali yüklerle karşılaşmaması için fatura ödemelerini zamanında gerçekleştirmeleri gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, kamu idarelerinin harcamalarında tasarruf sağlamak amacıyla gecikme faizi gibi ek maliyetler doğuracak borçların öncelikli olarak ödenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, elektrik faturalarının vadesinde ödenmemesi nedeniyle gecikme faizi ödemeleri gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin elektrik faturalarına ilişkin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Geçmiş Dönemlere Ait Ödenmemiş Elektrik Faturası Borcundan Dolayı Gecikme Faizi Ödenmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından elektrik faturası borçlarının vadesinde ödenmemesi nedeniyle elektrik tedarik firmasına gecikme faizi ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34′ üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verileceği ifade edilmiş olup aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61′ inci maddesinde; 34′ üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması amacıyla yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2021/14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde; kamu kurum ve kuruluşlarının ek mali yüklerle karşılaşmaması için fatura karşılığı ödemelerini ve diğer yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeleri gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde dahi harcamalarda tasarrufun sağlanması için gecikme faizi gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verilmelidir.
Ancak, İdarenin ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesinde; elektrik faturalarına ait borçların vadesinde ödenmemesi nedeniyle gecikme faizi ödemeleri yapıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, İdareye ait elektrik faturasından doğan yükümlülüklerin, gecikme faizi gibi ek mali külfetlere neden olmaması adına zamanında ödenmesi gerekmektedir.