|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, ilçe sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. Bu durum, ruhsat alınmadan işletme açılması ve çalıştırılmasının yasak olduğunu belirten İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na aykırıdır. Ayrıca, bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harcının tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Yasal düzenlemeler, ilçe belediyelerinin ruhsatlandırma ve denetim görevlerini açıkça belirlemektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, işyeri açma izni harcının tahsil edilmesini zorunlu kılmaktadır. Ruhsatsız işletmelerin varlığı, belediyenin denetim yetkisini zayıflatmakta ve gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması için ilgili birimlerin kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla işbirliği içinde çalışması önem arz etmektedir. Sonuç olarak, ruhsatsız işletmelerin varlığı, hem yasal düzenlemelere hem de belediyenin mali durumuna olumsuz etki etmektedir. Bu sorunun çözümü için etkin bir denetim mekanizmasının oluşturulması ve koordineli çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir. |
BULGU: İlçe Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin mevcut olduğu ve bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harcının tahsil edilmediği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7′ nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; sıhhî işyerleri, 2 ve 3′ üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler, umuma açık istirahat ile eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6′ ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81′ inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açılmasının, işyeri açma ve izin harcına tabi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediye sınırları içerisinde açılacak işyerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmeler, belediyenin etkin bir denetim görevi yürütememesine, işyeri açma izin harcının tahsil edilememesine ve diğer gelir kalemlerinin tespit edilememesine neden olmaktadır.
Bu itibarla, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi için gerekli çalışmaların yapılması ve ilgili birimin de kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla koordineli bir çalışma yürütmesi gerekmektedir.