ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Çiğli Belediyesi’nin ortak olduğu şirketlere yönelik sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, sermaye taahhütlerinin doğru bir şekilde izlenmesi ve kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın tamamının, taahhüt yerine getirilmeden 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alındığını ve bu durumun mali tablolarda 4.570.000,00 TL’lik bir eksiklik yarattığını göstermektedir.

Sermaye taahhütlerinin, taahhüt edilen tutarların 247 Hesabı’na alacak olarak kaydedilmesi ve yerine getirildikçe ilgili hesapların borçlandırılması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, mevcut uygulamada, taahhüt edilen sermaye miktarının bütçeye kaydedilmesiyle birlikte, ödenmemiş sermaye tutarının da bütçeleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin mali tablolarında doğru bir yansıma sağlamamaktadır.

Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve 2023 yılı içerisinde gerekli mevzuat hükümlerine uyulacağını belirtmiştir. Sermaye artışına ilişkin taahhütlerin, bütçe gideri olarak kaydedilmek yerine, ödendikçe 247 Hesabı’ndan çıkartılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu şekilde, belediyenin kalan sermaye taahhütlerinin mali tablolarda doğru bir biçimde gösterilmesi sağlanacaktır.

BULGU: Sermaye Taahhütleri Hesabının Doğru Sonuç Vermemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Çiğli Belediyesinin ortağı olduğu şirketlere ilişkin sermaye taahhütlerinden, yerine getirilmeyenlerin hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 184’üncü maddesinde; söz konusu hesabın, mahalli idarelerin mali kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 185’inci maddesinde ise; sermaye taahhütlerinin bu hesaba alacak, ilgili mali duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının ise bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği ve bütçe hesapları kullanılarak bütçeleştirileceği, ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin ortak olduğu şirketlerin sermaye artırımına katılmak için taahhüt edilen tutarların 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın alacağına kaydedilmesi, daha sonra taahhüdün yerine getirilen kadarı için ödeme yapıldıkça 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın borçlandırılıp ödeme şekline göre ilgili hesabın alacaklandırılması ve ödenen tutarın bütçeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın tamamının 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınarak taahhüt yerine getirilmeden kapatıldığı ve ödenmemiş olan sermaye miktarının da bütçeleştirildiği ancak sermaye taahhüdünde bulunulan Belediye iştirakinin bilançosunda öz kaynaklarına bakıldığında 501 Ödenmemiş Sermaye Hesabı’nın 4.570.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu nedenle, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın bakiyesi olması gereken 4.570.000,00 TL mali tablolarda izlenmemektedir. Bununla birlikte; bütçe hesaplarına da henüz ödemesi yapılmamış olan bu miktar kadar fazla kayıt yapılmıştır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış ve 2023 yılı içerisinde bulguda yer alan mevzuat hükümlerine riayet edileceği belirtilmiştir.
Şirketlere sermaye artışına ilişkin taahhütlerinin tamamının 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınıp bütçe gideri yapılmak yerine ödendikçe 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’ndan çıkması ve böylece belediyenin kalan sermaye taahhütlerinin mali tablolarda olduğu şekliyle gösterilmesi gerekmektedir.