|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı uygulamalar tespit etmiştir. İhaleler, açık ihale usulü yerine kısımlara bölünerek doğrudan temin ve pazarlık yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. Kanun’un 5. maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmesini zorunlu kılmaktadır. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünmesi yasaklanmıştır.
İnceleme sonuçlarına göre, toplam tutarı 1.888.175,91 TL olan araç kiralama hizmeti, 1.992.350,00 TL’lik eldiven alımı ve 1.281.313,56 TL’lik klima alımları gibi çeşitli alımlar, açık ihale yapılmadan ve kısımlara bölünerek gerçekleştirilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve 2023 yılı içerisinde mevzuat hükümlerine uyulacağını belirtmiştir. Ancak, bu tür alımların, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak adına açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından aynı ihale konusu iş içerisinde yer alabilecek mal ve hizmet alımların, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ihale usulü olan açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerekirken kısımlara bölünmek suretiyle doğrudan temin (22-d) ve pazarlık usulü (21-f) ile gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği ve yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu vurgulanmıştır.
Anılan Kanun’un “Pazarlık Usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 728.072,00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 218.395,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede;
Toplam tutarı 1.888.175,91 TL olan araç kiralama hizmeti için, çeşitli işlerde kullanılmak üzere 5 tanesi kamyon, 1 tanesi minibüs, 15 tanesi kamyonet ve 6 tanesi de binek araç olmak üzere toplam 27 aracın beş ayrı firmadan on dört parçaya bölünmek suretiyle açık ihale yapılmaksızın pazarlık usulü ile birlikte doğrudan temin yöntemiyle alındığı,
Toplam tutarı 1.992.350,00 TL olan çeşitli evsafta eldiven alımının dört firmadan altı parçaya bölünmek suretiyle doğrudan temin yöntemiyle alındığı,
Toplam tutarı 1.281.313,56 TL olan klima alımlarının üç firmadan yedi parçaya bölünmek suretiyle açık ihale yapılmaksızın pazarlık usulü ile birlikte doğrudan temin yöntemiyle alındığı,
Toplam tutarı 1.153.606,80 TL olan spor malzemesi alımlarının iki firmadan üç parçaya bölünmek suretiyle doğrudan temin yöntemiyle alındığı,
tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış ve 2023 yılı içerisinde bulguda yer alan mevzuat hükümlerine riayet edileceği belirtilmiştir.
Mezkûr alımların yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin aksine, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüş olup kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını teminen; idarenin doğudan temin yöntemi ve pazarlık usulü ile alım yapmasına lüzum bırakılmayacak şekilde ihale süreci için gerekli olan süreler de göz önünde bulundurularak, açık ihale usulü ile ihaleye çıkılması gerekmektedir.