|
ÖZET: Çevre Temizlik Vergisi hesaplamalarında, gerekli olan bina grup ve derece verilerinin eksikliği nedeniyle vergi tahakkukunun gerçekleştirilemediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 44. maddesi, belediye sınırları içinde bulunan konut ve iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu verginin hesaplanması için, binaların hangi grup ve dereceye ait olduğunun bilinmesi gerekmektedir. 2022 yılı itibarıyla yapılan incelemelerde, 1.766 adet bina kaydının grup ve derece bilgisi olmaksızın çevre temizlik vergisi tahakkukuna tabi tutulamadığı ortaya çıkmıştır.
Bu kayıtların bir kısmı, emlak vergisi sisteminde iş yeri olarak yer almakta, ancak boş durumda oldukları için çevre temizlik vergisi tahakkuk etmemektedir. Yapılan örneklemeler sonucunda, grup ve derece bilgisi eksik olan 22 iş yerinden 14’ünün aktif olduğu, yalnızca 8’inin boş olduğu belirlenmiştir. Bu durum, belediyenin çevre temizlik vergisi tahakkuklarına yönelik yerinde inceleme yapmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli tahakkuk işlemlerinin başlatıldığını bildirmiştir. Yapılacak kapsamlı incelemelerle, çevre temizlik vergisi tahakkuklarının zamanında gerçekleştirilmesi ve belediyenin gelir kaybının önlenmesi hedeflenmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Hesabına Esas Unsurların Belediye Verilerinde Yer Almaması Nedeni ile Vergi Tahakkukunun Yapılamaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Çevre temizlik vergisi hesabına esas unsurlar olan “bina grup” ve “derecesi” verileri olmayan, bu nedenle vergi hesabı yapılamayan ancak vergi tahakkuk ettirilmesi gereken yerler olduğu tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiş olup verginin mükellefinin ise binaları kullananlar olduğu ifade edilmiştir.
Aynı madde uyarınca, konutlara ait çevre temizlik vergisi, su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle metreküp başına hesaplanmaktadır. İşyerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin ise maddede belirtilen tarifeye göre belirlenmesi için iki unsurun bilinmesi gerekmektedir. Bunlardan birisi 7 çeşit olan bina gruplarından hangisine girdiği, diğeri ise binanın her grup için hangi dereceye tekabül ettiğidir.
2022 yılı çevre temizlik vergisi, 21.12.2021 tarih ve 31696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 54 Seri No.lu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliğ hükümlerine göre hesaplanmaktadır. 10.01.2004 tarih ve 25342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 30 Seri No.lu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği’nde; “Boş bulunan, dolayısıyla hiçbir şekilde kullanılmayan binalar, 1.1.2004 tarihinden itibaren çevre temizlik vergisine tabi tutulmayacaktır.” hükmü bulunmaktadır.
Belediyeye ait çevre temizlik vergisi verilerinin incelenmesi neticesinde; 31.12.2022 tarihi itibariyle çevre temizlik vergisi hesaplamasına esas bina grup ve derecesi olmayan (boş veya sıfır gözüken) 1.766 adet kayıt olduğu tespit edilmiştir.
Bu kayıtların bir kısmı emlak vergisi kayıtlarında işyeri olup, işyerinin boş tutulması nedeniyle çevre temizlik vergisi tahakkuk etmeyen bildirimleri içermektedir. Ancak tamamı bu nitelikli boş binalardan olamayacağı değerlendirilmiş ve veriler içerisinden örnekleme suretiyle yerinde tespit yapılmıştır. Grup ve/veya derece bilgisi olmayan, bu nedenle çevre temizlik vergisi tahakkuku gerçekleşemeyen 22 adet işyerinden 14 adedinin faaliyette olduğu, yalnızca 8 adedinin boş olduğu tespit edilmiştir.
Bugüne kadar Belediye tarafından çevre temizlik vergisi vermeyenlerin yerinde kontrolüne yönelik detaylı bir çalışma yapılmadığı dikkate alındığında, yapılan örnekleme ışığında 1.766 kaydın yerinde yoklama çalışması ile tespiti gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu tahakkukların yapılmaya başlandığını ifade etmiştir.
Yapılacak kapsamlı çalışma sonucunda, çevre temizlik vergisi tahakkukuna esas tarihten itibaren tahakkuk işlemlerinin yapılarak Belediyenin gelir kaybının önlenmesi gerekmektedir.