|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabındaki birikmiş amortismanların gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Yapılan denetimlerde, kullanılma olanaklarını kaybetmiş olan maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine rağmen, yıl sonunda bu varlıkların amortismana tabi tutulmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların nasıl yönetilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenen tutarların toplamı 2.435.078,71 TL iken, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda yalnızca 871.785,21 TL kayıtlıdır. Bu durum, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 1.563.293,50 TL tutarında hatalı bilgi içerdiğini göstermektedir. Yönetmelik gereği, yıl sonunda kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının 630 Gider Hesabı üzerinden amortismana tabi tutulması zorunludur. Sonuç olarak, yıl sonu mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarlarının eşit olması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, belediyenin mali raporlamasında doğruluğun sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklara İlişkin Birikmiş Amortismanlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin yıl sonunda amortismana tabi tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224’üncü maddesinde; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın işleyişini açıklayan 229’uncu maddesinde ise elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Öte yandan, 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında; çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı; “Amortisman ve Tükenme Payının Muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde ise ayrılan amortisman ve tükenme paylarının, 630 Giderler Hesabı’na borç, ilgisine göre 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı veya 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının 630 Gider Hesabı kullanılarak yıl sonunda amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Dolayısıyla, yıl sonu mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı tutarı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalara karşın yapılan incelemelerde, kullanılma olanağını yitiren ve bu nedenle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenen tutarların toplamı 2.435.078,71 TL iken 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda kayıtlı bulunan tutarların 871.785,21 TL olduğu, dolayısıyla 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 1.563.293,50 TL tutarında hatalı bilgi içerdiği tespit edilmiştir.
Kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının yıl sonunda amortismana tabi tutulması gerekmektedir.