ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin otopark yönetmeliği çerçevesinde otopark bedellerinin tahakkuku ve tahsilatına ilişkin usul ve esasları belirlemediğini ortaya koymuştur. Otopark ihtiyacını kendi parselinde karşılayamayan binalar için, ilgili idarenin bu bedellerin tahakkuk ve tahsilatını gerçekleştirmediği, ayrıca otopark hesabının açılmadığı tespit edilmiştir. 22 Şubat 2018 tarihli Otopark Yönetmeliği, otopark ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda bölge otoparkından yer tahsisi yapılmasını öngörmekte ve yapı ruhsatı verilmeden önce otopark yerlerinin ayrılmasını şart koşmaktadır.

Ayrıca, 24 Aralık 2020 tarihli düzenlemeyle büyükşehir ilçe belediyelerine otopark yapma ve işletme yetkisi verilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, otopark ihtiyacını karşılayamayan binalar için gerekli bedel tespitinin yapılmadığı ve otopark hesabının oluşturulmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli çalışmaları yapacağını ve ilgili banka hesabının açılacağını belirtmiştir. Otopark bedellerinin tahakkuku ve tahsili için usul ve esasların belirlenmesi, ayrıca otopark gelirlerinin takibi büyükşehir belediyesi tarafından ilçe belediyesine aktarılması açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Otopark Yönetmeliği Çerçevesinde Alınacak Otopark Bedellerinin Tahakkuku ve Tahsiline İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmemesi, Tahakkuk/Tahsilat Yapılmaması ve Bankada Otopark Hesabının Açılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Otopark ihtiyacını kendi parselinde karşılayamayan binalara ilişkin olarak, İdare tarafından Otopark Yönetmeliği çerçevesinde alınacak otopark bedellerinin tahakkuku ve tahsiline ilişkin usul ve esasların belirlenmediği, tahakkuk/tahsilat yapılmadığı ve otopark hesabının açılmadığı tespit edilmiştir.
22.02.2018 tarih ve 30340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Otopark Yönetmeliği’nin;
4’üncü maddesinde; otopark ihtiyacı bina içinde veya kendi parselinde kısmen veya tamamen karşılanamayan binalara ilişkin olarak, ilgili idarece, anılan Yönetmelik’in 12’nci maddesinde yer alan esaslar dâhilinde bedel alınmak suretiyle bölge otoparkından yer tahsis edileceği,
10’uncu maddesinde; yapılacak yapılara Yönetmelik’te belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadan yapı ruhsatı verilmeyeceği ve söz konusu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmeden yapı kullanma izni verilmeyeceği,
12’nci maddesinde ise; otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esaslarının bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirleneceği, kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacağı ve bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanacağı,
İfade edilmiştir.
24.12.2020 tarihli ve 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 29’uncu maddesi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde değişikliğe gidilerek büyükşehir ilçe belediyelerine bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapma, yaptırma, işletme, işlettirme veya ruhsat verme yetkisi verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılacak %50’sinden sonra kalacak %50’si büyükşehir belediyelerinin gelirleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemelerde, otopark ihtiyacı kendi parselinde karşılanamayan binalara ilişkin olarak İdare tarafından Otopark Yönetmeliği çerçevesinde otopark bedelinin tespiti, tahakkuku ve tahsili hususlarına yönelik usul ve esasların belirlenmediği, yapı ruhsatı verilmesi sırasında alınması gereken bedeller için otopark hesabı oluşturulmadığı ve bu kapsamda herhangi bir tahakkuk ve tahsilat yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi, Otopark Yönetmeliği çerçevesinde alınacak otopark bedellerinin tahakkuku ve tahsiline ilişkin usul ve esasların belirlenmesi için gerekli çalışmaların yapılacağını, ilgili banka hesabının açılacağını ifade etmiştir.
Otopark Yönetmeliği çerçevesinde otopark bedelinin tespiti, tahakkuku ve tahsili hususlarına yönelik usul ve esasların belirlenmesi, parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan durumlarda alınması gereken otopark bedellerinin yatırılması için bankada otopark hesabı açılması ve Büyükşehir belediyesince ilçe belediyesine nüfusuna göre aktarılması gereken otopark gelirlerinin takibatının yapılması gerekmektedir.