ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, pazar yerlerinde aynı kişilere birden fazla satış yeri tahsis edilmesi ve tahsis ücretlerinin tahsil edilmemesine rağmen bu tahsislerin iptal edilmediğini ortaya koymaktadır. Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi, tahsislerin encümen kararı ile yapılacağını belirtirken, 16. maddede tahsisin devri ile ilgili düzenlemeler yer almaktadır. Bu düzenlemelere göre, belirli zorunlu haller dışında tahsislerin devri iptal edilmelidir. Ayrıca, tahsis ücretini ödemeyenler ve aynı pazar yerinde ikiden fazla satış yeri tahsis edilenler için iptal koşulları bulunmaktadır.

Denetim sonuçları, bazı pazarcıların geçmiş yıllardan borçları olmasına rağmen, aynı pazar yerinde birden fazla tahsis aldıklarını göstermektedir. Hatta bazı kişilerin dört veya beş pazar yeri tahsisi bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu durumlara rağmen tahsislerin iptal edilmediği anlaşılmaktadır. Yönetmelik öncesi dönemdeki tahsislerin durumu ise geçiş hükümleri ile düzenlenmiş olup, bu durumun 31.12.2014 tarihine kadar düzeltilmesi gerekiyordu. Ancak, günümüze kadar bu mevzuata aykırılık giderilmemiştir.

Denetim raporları, aynı pazar yerinde birden fazla satış yeri olanların durumunun yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmesi ve borcunu zamanında ödemeyenlerin tahsislerinin iptal edilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu uygulamaların, yasal çerçeveye uygunluk açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir.

BULGU: Pazar Yerlerinde Aynı Kişilere İkiden Fazla Yer Verilmesi ve Tahsis Ücretinin Tahsil Edilememesine Rağmen Tahsislerin İptal Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Aynı pazar yerinde bir kişiye ikiden fazla satış yeri verildiği görülmüştür.
Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 11’inci maddesinin beşinci fıkrasında pazar yerlerinin tahsisinin encümen kararıyla yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında da tahsisin devri düzenlenmiş olup buna göre vefat etme veya iş göremeyecek derecede kaza geçirme, hastalık ya da yaşlılık gibi zaruri hallerde belediye encümeni kararı ile kanuni mirasçılara devire izin verilmekte olup mezkur düzenlemeye aykırı devirlerin tahsisin iptalini gerektirdiği aynı Yönetmelik’in 27’nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde düzenlenmiştir. Yine 16’ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre a) Tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin, (h) bendinde de doğrudan veya dolaylı olarak aynı pazar yerinde ikiden fazla satış yeri tahsis edilenlerin de tahsisinin iptal edileceği belirtilmiştir.
Ancak yapılan incelemede önceki yıllardan borcu olan pazarcıların bulunduğu, aynı pazar yerinde aynı kişiye en az iki tahsis yapıldığı, hatta dört-beş pazar yeri tahsisi yapılan kişilerin olduğu ancak buna rağmen bu kişilerin tahsislerinin iptal edilmediği görülmüştür.
Yönetmelik’in yayımlanmasından önce aynı pazar yerinde ikiden fazla pazar yeri olanların durumu Yönetmelik’in “Geçiş hükümleri” başlıklı geçici 1’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtildiği üzere Yönetmelik’e uygun hale getirilmelidir. Bu işlemin 31.12.2014 tarihine kadar yapılması gerektiği halde bugüne kadar mevzuata aykırılık giderilmemiştir.
Önceki yıllar denetim raporunda da belirtildiği üzere aynı pazar yerinde ikiden fazla satış yeri olanların durumunun Yönetmelik’e uygun hale getirilmesinin, borcunu zamanında ödemeyenlerin ise yönetmelik doğrultusunda tahsislerinin iptal edilmesinin mevzuata uygun olacağı değerlendirilmektedir.