|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, giderleri idare bütçesinden karşılanan dağıtım tesislerinin elektrik dağıtım şirketine devredilmediğini ortaya koymuştur. Enerji müsaadesi almak için çeşitli sebeplerle bu tesislerin devri gerçekleştirilmemiştir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’ne göre, dağıtım şirketleri, alçak ve orta gerilim seviyesindeki tüketicilere enerji sağlama sorumluluğuna sahiptir. Yönetmelik, dağıtım tesislerinin hangi noktadan itibaren şirketin sorumluluğunda olduğunu net bir şekilde belirlemektedir.
Dağıtım şirketinin, enerji talebini karşılamak için belirli süreler içinde gerekli şebekeyi tesis etmesi gerekmektedir. Bu süreler, alçak gerilim için en fazla 6 ay, orta gerilim için ise 18 ay olarak belirlenmiştir. Ayrıca, eğer dağıtım şirketi tarafından bildirilen süre uzun bulunursa, yatırımın bağlantı başvurusu yapan kişiler tarafından yapılabileceği ifade edilmiştir. İlgili mevzuat, yatırım bedelinin nasıl geri ödeneceğini ve tesislerin devriyle ilgili süreçleri de düzenlemektedir. Kamu binalarının zamanında hizmete açılması için, enerji dağıtım şirketine ait yatırım tesis giderlerinin idare bütçesinden geri alınması önemlidir. Bunun yanı sıra, tesislerin bakımının yüksek maliyet ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, bu tesislerin kayıtlı olarak dağıtım şirketine devredilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, elektrik bağlantı talep yazısının, bina tamamlandıktan sonra değil, ihale öncesinde verilmesi, dağıtım şirketine gerekli yatırım ve tesisleri yapabilmesi için zaman tanıyacaktır. |
BULGU: Giderleri İdare Bütçesinden Karşılanan Dağıtım Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketine Devredilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Dağıtım şirketince yapılması gereken ancak enerji müsaadesi alınabilmesi için çeşitli nedenlerle idare bütçesinden dağıtım tesis giderlerinin karşılandığı, söz konusu dağıtım tesislerinin elektrik dağıtım şirketine devredilmediği görülmüştür.
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinde, dağıtım tesisi, bağlantı hattı ve bağlantı noktasının tanımları yapılmış olup, Yönetmelik’in 15’inci maddesinde, bağlantı noktası dâhil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren geri kalan hattın dağıtım tesisi olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla alçak gerilim (AG) seviyesinden bağlı tüketiciler için enerjinin yapı bina giriş noktalarına kadar getirilmesi, orta gerilim (OG) seviyesinden bağlı tüketiciler için tüketim tesislerine ait şalt sahalarının (trafoların) bittiği noktadan sonraki nihayet direğine kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır.
Dağıtım şirketinin, ihtiyaç sahibi kişi ve kurumların enerji talebini, meskûn mahal içinde ve meskûn mahal dışında farklı zaman dilimlerinde söz konusu Yönetmelik’in 10 uncu maddesine göre, AG şebekesi tesis edilmesi durumunda en fazla 6 ay içinde, OG şebekesi tesis edilmesi durumunda en fazla 18 ay içinde (trafo dâhil) karşılaması ve gerekli şebekeyi tesis ederek enerjiyi sağlaması gerekmektedir.
Bu durumda yukarıda belirtildiği üzere (meskûn mahal içinde veya dışında ) enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olmakla beraber, aynı Yönetmelik’in 10/A maddesinin 4-c fıkrasında, dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin uzun bulunması halinde Yönetmelik’in 21 inci maddesine göre gerekli yatırımın bağlantı başvurusu yapan gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılabileceği ifade edilmiştir.
Dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında imzalanan tesis yapım sözleşmesine göre başvuru sahibince üstlenilip ödenen yatırım bedelinin dağıtım şirketince en fazla 12 eşit taksitle geri ödenmesi gerektiği ve geri ödemenin nasıl ve ne şekilde yapılacağı hususları Yönetmelik’in 21 inci maddesinde açıklanmıştır.
Öte yandan söz konusu Yönetmelik’in 10/B maddesinde, dağıtım tesislerin dağıtım şirketine ne zaman ve ne şekilde devredileceği de açıklanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in Geçici 1 inci ve 2 nci maddelerinde ise bu Yönetmelik’in yayımı tarihinden önce gerçek veya tüzel kişiler tarafından yaptırılan trafo yatırımlarına ait işlemlerin nasıl yapılacağı da hüküm altına alınmıştır.
Dolayısı ile ilgili kamu binalarının hizmete açılmasının gecikmemesi için İdarece karşılanan enerji dağıtım şirketi uhdesindeki söz konusu yatırım tesis giderlerinin ilgili enerji dağıtım şirketinden yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince geri alınması gerekmektedir.
Bununla beraber söz konusu tesis ve trafoların bakımının yüksek maliyet, teknik donanım ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bu tesislerin kaydi olarak da müştemilatı ile birlikte ilgili dağıtım şirketine devredilmesi gerektiği; ayrıca elektrik bağlantı talep yazısının, bina tamamlandıktan sonra değil, ihale öncesi yazılarak enerji bağlantı noktasının önceden belirlenmesi ve bu şekilde dağıtım şirketine gerekli yatırım ve tesisi yapabilmesi için zaman tanınması yerinde olacaktır.