ÖZET: Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bazı tedarikçi firmaların, elektrik ve havagazı tüketim vergisi beyanlarını düzenli olarak vermediği tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu firmaların yılın belirli dönemlerinde beyanname sunmadıkları ortaya çıkmıştır. Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu vergilerin mükelleflerinin elektrik ve havagazı tüketenler olduğunu belirtirken, verginin sorumluluğunu ise bu hizmetleri sağlayan kuruluşların üstlendiği vurgulanmaktadır.

Kanun gereği, tedarikçi firmaların tahsil ettikleri vergileri, takip eden ayın 20’sine kadar belediyeye bildirmeleri ve ödemeleri zorunludur. Ancak, belediye başkanlıkları, hangi tedarikçi firmanın ne kadar vergi tahsil ettiğine dair herhangi bir bilgiye sahip değildir. Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından bu süreçlerin denetlenmesine yönelik bir kontrol mekanizması bulunmamaktadır. Bu durum, tedarikçi firmaların beyan ettikleri tutarların doğruluğunu sorgulanabilir hale getirmektedir.

Kamu idaresi, beyanname doğruluğunu kontrol edecek bir mekanizmanın mevcut olmadığını kabul etmekte ve bu konuda gerekli adımların atılacağına dair taahhütte bulunmaktadır. Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin zamanında ödenmesi, tedarikçi firmaların sorumluluğundadır. Bu nedenle, bu firmaların beyanname verme ve vergi ödemeleri konusundaki dikkat ve özenlerinin artırılması, sürecin sağlıklı bir şekilde işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Belediye Sınırları İçerisinde Faaliyet Gösteren Tedarikçi Firmalardan Bir Kısmının Düzenli Olarak Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerini Vermemeleri

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Elektrik ve havagazı tüketim vergisi beyanları ile tahsilatlarına ilişkin yapılan incelemede, belediye sınırları içerisinde elektrik enerjisini tedarik eden firmalardan bir kısmının yılın bazı aylarına ait beyanlarını vermediği tespit edilmiştir.
Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34’üncü maddesine göre elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusunu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi oluşturmaktadır. Kanun’un 35’inci maddesine göre verginin mükellefi, elektrik ve havagazı tüketenler, verginin sorumlusu da elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
Aynı Kanun’un 39’uncu maddesinde, elektrik enerjisini tedarik eden veya havagazını dağıtan kuruluşların tahsil ettikleri vergiyi, tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecbur oldukları ifade edilmektedir.
Ancak, belediye sınırları içerisinde hangi tedarikçi firmanın sorumlu sıfatıyla ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil ettiğine ilişkin olarak belediye başkanlıklarının herhangi bir bilgisi bulunmadığı gibi belediyelerde bu süreçleri takip ve kontrol edecek bir mekanizma da bulunmamaktadır.
Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ile Bakanlığın ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları nezdinde tedarikçi firmalar tarafından hangi belediye sınırlarında ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil edildiğine ilişkin olarak herhangi bir kontrol mekanizması bulunmaması nedeniyle tedarikçi firmalar tarafından verilen beyannamelerin ve yatırılan tutarların doğruluğu da kontrol edilememektedir.
Kamu idaresi cevabında; beyannamelerin doğruluğunu teyit edecek ya da satış yaptığı halde hiç beyan vermeyen sorumlu şirketleri tespit edecek bir kontrol mekanizması bulunmadığı, kontrol mekanizması kurulması ile ilgili çalışma yapılması için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlara gerekli başvuruların yapılacağı ifade edilmiştir.
Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin belediyeye ödenmesi tedarikçi firmaların sorumluluğundadır. Verginin mükellefi nihai tüketici olup, vergiyi tahsil eden tedarikçi firmanın beyanname ile belediyeye yatırmaması durumunda vergi tedarikçi firmanın üzerinde kalmaktadır.
Dolayısıyla belediye sınırlarında faaliyet gösteren ve sorumlu sıfatıyla tüketicilerden elektrik ve havagazı tüketim vergisini tahsil eden tedarikçi firmaların beyannamelerini süresinde vermeleri ve tahsil ettikleri vergileri belediyeye süresinde yatırmaları konusunda gerekli dikkat ve özenin gösterilerek, işlemlerin takibinin yapılması önem arz etmektedir.