|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz kiralama ihalelerine ilişkin şartname ve sözleşmelerde bazı sorunlar tespit etmiştir. İhalelerde, kanunda yer almamasına rağmen “iştirak teminatı” adı altında ek bir teminat talep edilmesi ve kira artış oranlarının belediye encümeninin takdirine bırakılması, rekabeti ve açıklığı engelleyici unsurlar olarak öne çıkmaktadır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilkeleri, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanmasını esas alırken, geçici teminatın %3 oranında alınması gerektiğini belirtmektedir.
İncelemeler, bazı taşınmaz kiralama ihalelerinde yasal olarak belirlenen %3 geçici teminat dışında, yüksek oranlarda iştirak teminatı talep edildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, kira artış oranlarının belirlenmemesi veya herhangi bir endekse bağlı olmaması, potansiyel katılımcıların öngörüde bulunmalarını zorlaştırmaktadır. Bu durum, ihalelerde rekabet ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, belediyenin taşınmaz kiralama ihale dokümanlarının, rekabet ve açıklığı artıracak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Bu düzenlemeler, ihale süreçlerinin daha şeffaf ve adil bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Taşınmaz Kiralama İhalelerindeki Şartname ve Sözleşmelerde, İhalede Rekabeti ve Açıklığı Engelleyici Hükümler Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yaptığı taşınmaz kiralama ihalelerine ilişkin şartname ve sözleşmelerde kanunda yer almadığı halde “iştirak teminatı” adı altında ayrıca bir teminat istendiği ve kira artış oranlarının bir endekslemeye bağlı olmadan tamamen belediye encümeninin takdirine bırakıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır …” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 25’inci maddesinde de;
“İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3’ü oranında geçici teminat alınır … ” denilmektedir.
Yapılan incelemede;
Belediyenin bazı taşınmaz kiralama ihalelerindeki şartname ve sözleşmelerde yasal olarak alınması gereken %3 geçici teminat dışında ihalede rekabeti engelleyebilecek şekilde ve yüksek oranlarda kanunda yeri olmadığı halde “iştirak teminatı” adı altında ihaleye katılabilmek için ek bir teminat istendiği görülmüştür.
Ayrıca taşınmaz kiralama ihalelerinin tümünde sonraki yıllar kira artış oranlarının belediye encümeninin takdirine bırakıldığı tespit edilmiştir. İhale şartnamesi ve sözleşmesinde kira artış oranının TÜFE, ÜFE vb. bir endekse tabi olmaması ya da artış oranının başta tam olarak belirlenmemesi ihaleye katılmayı düşünenlerin bir öngörüde bulunamamalarına yol açacaktır.
Yukarıda belirtilen uygulamalar ihalede rekabet ilkelerine aykırılık oluşturmaktadır.
Bu itibarla; belediyenin taşınmaz kiralama ihale dokümanlarının ihalede rekabet ve açıklığı sağlayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir.