ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna satılmasına rağmen, muhasebe kayıtlarından çıkarılmadığı tespit edilmiştir. Bu taşınırlar, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesaplarında izlenmeye devam etmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 225’inci maddesi gereğince, kullanılma olanağını yitiren taşınırların elden çıkarılana kadar bu hesaplarda izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan denetim sonucunda, 2022 ve önceki yıllarda hurdaya ayrılan ve kaydedilen taşınırların toplam değeri 5.132.077,56 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, bu taşınırların elden çıkarılmasına rağmen, ilgili hesaplarda izlenmeye devam edilmesi, mali tabloların yanıltıcı bir şekilde fazla görünmesine yol açmıştır. İdare, 294-297 hesaplarının elden çıkarılacak hesaplarda işlendiğini, ancak emanette bekleyen hesapların kapatılmadığını ve bu nedenle hesaplar arasında fark oluştuğunu belirtmiştir.

Sonuç olarak, İdare, 2023 mali yılında ilgili emanet hesaplarının kapatılacağını ve gelecekte daha dikkatli bir takip yapılacağını ifade etmiştir. Bu durum, muhasebe sisteminin güvenilirliği ve mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırlardan Satılma Suretiyle Elden Çıkarılanların Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin 2022 yılı mali tabloları ve eki belgelerinin incelenmesinde, İdare tarafından hurdaya ayrılarak Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna satışı yapılan taşınırların muhasebe kayıtlarından çıkarılmadığı, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Kullanılma olanaklarını yitiren ve hurdaya ayrılan maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişini açıklayan 225’inci maddesinde düzenlenmiş olup, mevzuat hükmü gereği, kullanılma olanaklarını yitiren ve hurdaya ayrılan taşınırlar elden çıkarılana kadar 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenmeli, elden çıkarıldığında ise bu hesaplardan çıkış kaydı yapılmalıdır.
Yapılan incelemede, Makina ve Kimya Endüstrisine teslimi yapılarak elden çıkarılmasına rağmen, 2022 ve öncesi yıllarda hurdaya ayrılarak ilgili varlık hesaplarına kaydedilen, kayıtlı değeri 5.132.077,56 TL olan taşınırlar ile bunlara ait amortismanlarının 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabında takip edilmeye devam edildiği görülmüştür.
Hurdaya ayrılarak elden çıkarılan taşınırların muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edilmesi, 2022 yılı mali tablolarında 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının 5.132.077,56 TL ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının da 5.132.077,56 TL fazla görünmesine yol açmaktadır.
Yukarıda yer verilen tespit üzerine, İdare tarafından, 294-297 hesapları elden çıkarılacak hesaplarda işlendiği ancak emanette bekleyen hesapların kapatılmamış olduğundan hesaplar arasında fark oluştuğu, 2023 mali yılında ilgili emanet hesaplarının kapatıldığı,bundan sonraki süreçte daha özenli bir şekilde takibinin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapılan işlemlerin gerek mevzuat açısından gerekse muhasebe sisteminin güvenirliği açısından usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.