|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen hizmet alım ihalelerinde yeterlik koşullarını karşılamayan isteklilerin ihale sürecine dahil edildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesi, vergi veya sosyal güvenlik prim borcu olanların ihale dışı bırakılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu koşulları sağlamayan isteklilerin ihale üzerinde bırakıldığı ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 51. maddesi, ihale üzerinde kalan isteklilerden, sözleşme imzalanmadan önce kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgelerin talep edilmesini zorunlu kılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği de, bu belgelerin sunulması ve incelenmesi sonucunda herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda, isteklilerin ihale dışı bırakılmasını ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesini belirtmektedir. Sonuç olarak, yapılan incelemelerde, kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunan isteklilerin sözleşme imzalanmadan önce ihale dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve adilliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yeterlik Koşullarını Sağlamayan İsteklilerin İhaleye Katılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından yapılan hizmet alım ihalelerinde ihaleye katılmak için yeterlik koşullarını sağlamayan isteklilerin ihale dışı bırakılmadığı ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu olanların ihale dışı bırakılacağı düzenlenmiştir.
Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale Dışı Bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde; ihale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen, Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ile kesinleşmiş vergi borcu olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 Sayılı Kanunun 10’uncu Maddenin Dördüncü Fıkrasına Göre İstenecek Belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde; 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerekir.
Yapılan incelemede, hizmet alım ihalelerinde isteklilerden kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunanların ihale üzerinde bırakılarak sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.
Sözleşme imzalanmadan önce isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi kapsamında vadesi geçmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair yazının aranması gerekmektedir.