ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bilgisayar yazılımları ve otomasyon sistemleri için yaptığı harcamaların 260-Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Ancak, bu harcamaların yalnızca gider hesaplarına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesi, ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için bu hesabın kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.

İnceleme sonucunda, 2022 yılında satın alınan yazılım programları ve lisansların 260-Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken 630-Giderler Hesabı ile doğrudan giderleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Hatalı muhasebe kaydı nedeniyle 2022 yılı bilançosunda 260-Haklar Hesabı’nda 251.817,42 TL eksik görünmektedir.

Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını ifade etmiştir. Yazılım ve lisans sistemlerine yönelik harcamaların mevzuata uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi, bu tür hataların tekrarlanmaması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Ekonomik Değer Taşıyan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bilgisayar yazılımı ve otomasyon alımları ile mevcut yazılımların güncellenmesine ilişkin harcamaların 260-Haklar Hesabına kaydedilerek aktifleştirilmesi gerekirken yalnızca gider hesaplarına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “260 Haklar Hesabı” başlıklı 210’uncu maddesinde: “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 211’nci maddesinde de, bu hesaba ilişkin borç ve alacak kayıtları gösterilmiştir.
Yapılan incelemede; 2022 yılında Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınan bilgisayar yazılım programları, lisanslar ile mevcut yazılımların güncellenmesine yönelik bazı harcamaların 260-Haklar Hesabına kaydedilerek aktifleştirilmesi gerekirken 630-Giderler Hesabı ile doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Söz konusu programlara ilişkin harcamalar belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hak ve yetkisi sağlayan, ekonomik değer taşıyan harcamalar olduğu için bu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Eksik yapılan bu muhasebe kaydı sonucunda 2022 yılı bilançosunda 260-Haklar Hesabı olması gereken tutarlardan, aşağıda detayı görülen toplam 251.817,42 TL kadar eksik görünmektedir.
Tablo 10: 2022 Yılında Satın alınan Yazılım Lisans Hakları Giderleri

Alım Yapılan Yazılım / Lisans Cinsi Ödeme Emri No Yapılan Ödemeler
(KDV Dâhil, TL)
Yeni Nesil Güvenlik Duvarı
Yönetim Sistemi
376 35.000,00
Akıllı Atık Toplama Sistemi Lisansı 702 79.828,42
Personel Giriş Çıkış Sistemi
Yazılımı
1139 33.984,00
Antivirüs Programı Lisans Yenileme İşi 3400 33.217,00
Yazılım Alımı 4376 10.200,00
Güvenlik Duvarı Alımı 4404 34.100,00
Güvenlik Duvarı IPS/IDS Modülü Yüklenmesi 4423 25.488,00
TOPLAM 251.817,42

Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli işlemlerin sağlanacağı belirtilmiştir.
2022 yılında alımı yapılan yazılım ve lisans sistemi ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların hatalı muhasebeleştirilmesinin düzeltilmesi ve mevzuata uygun hale getirilmesi gerekmektedir.