ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin otopark tesisi amacıyla toplanan bedellerin yanlış kullanıldığını ortaya koymuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’na dayanan Otopark Yönetmeliği, yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi için otopark yerlerinin ayrılmasını zorunlu kılmakta ve otoparkların inşa edilmeden yapı kullanma izni verilmemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, otopark bedellerinin tahsilatına ilişkin düzenlemeler, bu bedellerin kamu bankalarında açılan otopark hesabına yatırılmasını ve belirli süre içinde bölge otoparklarının tamamlanmasını şart koşmaktadır.

Yönetmelik gereğince, otopark hesabında toplanan meblağların yalnızca otopark tesisi için kullanılabileceği vurgulanmıştır. Ancak yapılan incelemeler, otopark bedellerinin tahsil edildiği banka hesabında 31.12.2019 tarihinden sonra herhangi bir hareket olmadığını, 2022 yılında tahsil edilen 169.566,81 TL’nin ise belediyenin genel hesaplarına yatırıldığını göstermektedir. Bu durum, otopark bedellerinin belirlenen amaçlar dışında kullanıldığını ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, otopark bedellerinin yasal düzenlemelere uygun şekilde, kamu bankalarında açılan otopark hesabına yatırılması ve bu hesapta toplanan tutarların yalnızca otopark tesisi için harcanması gerekmektedir.

BULGU: Otopark Hesabındaki Bedellerin Amacı Dışında Kullanılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından otopark tesisi amacıyla toplanan paraların amacı dışında kullanıldığı tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37 ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Otopark Yönetmeliği’nin “Yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde; yapılacak yapılara Yönetmelik’te belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadan yapı ruhsatı verilmeyeceği ve söz konusu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmeden yapı kullanma izni verilmeyeceği düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Otopark Bedelinin Tahakkuk ve Tahsili” başlıklı 12’nci maddesi uyarınca; otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirlenecek ve otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacaktır. Aynı maddenin devamında; idarelerce bedel alınmış olan parseller için bölge otoparklarının, ruhsat tarihinden itibaren en geç üç yıl içinde tamamlanmak zorunda olduğu belirtilmiştir. Yönetmelik’in “Otopark hesabından yapılacak harcamalar” başlıklı 13’üncü maddesine göre, otopark hesabında toplanan meblağ otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
Bu düzenlemelere göre; otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılması, bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanması, bedel alınan parseller için bölge otoparklarının ruhsat tarihinden itibaren üç yıl içinde tamamlanması ve hesaptaki meblağın otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılmaması gerekmektedir.
İdarenin banka hesaplarına ilişkin kayıtların incelenmesi sonucunda, otopark bedellerinin tahsili için açılmış banka hesabında son olarak 31.12.2019 tarihinde 72,00 TL’lik bir hesap hareketinin olduğu, sonrasında herhangi bir para girişi bulunmadığı, 2022 yılı içinde 169.566,81 TL otopark bedeli tahsil edilmesine rağmen gelen bu tutarın belediyenin genel hesaplarına yatırıldığı, bunun da belirlenen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, idarenin bu düzenlemelere göre tahsil edilen otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak vadeli otopark hesabına yatırılması ve hesapta toplanan tutarların otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılmaması gerekmektedir.