|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı yol ve asfalt yapım işlerinin ön proje esas alınarak ihale edildiğini ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, yapım işlerinin arsa temini, kamulaştırma ve imar işlemleri tamamlanmadan ihale edilemeyeceğini belirtmektedir. Ancak, işin karmaşıklığı ve özgün nitelikleri nedeniyle ön veya kesin proje üzerinden ihale yapılması mümkün olmaktadır. Doğal afetler gibi özel durumlar, uygulama projelerinin zamanında hazırlanamadığı hallerde de geçerlidir.
İhale dokümanlarında yer alan “Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form”lar incelendiğinde, bazı yol ve asfalt yapım işlerinin ön proje esas alınarak ihale edildiği görülmektedir. İdare, imar planı bulunmayan bölgelerde metrajların kadastral planlara göre hesaplandığını ve öngörülemeyen imalatların olabileceğini ifade etmiştir. Bu nedenle, her bir iş kalemi için birim fiyat teklif alınarak ihale yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Marmaris İlçesi’nde yapılacak karayolu mühendislik yapılarının afete karşı dayanıklı bir şekilde projelendirilmesi ve mevcut yapıların korunması için kesin veya uygulama projesi esas alınarak ihale edilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca, asfalt yapım işlerinin altyapı durumunun tespit edilmesi ve zemin iyileştirmesi gerekip gerekmediğinin belirlenmesi için de aynı yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, tüm yapım işlerinin ön proje yerine kesin veya uygulama projeleri esas alınarak ihale edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. |
BULGU: Yol ve Asfalt Yapımını İçeren Yapım İşlerinin Ön Proje Türü Esas Alınarak İhale Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı yol ve asfalt imalatını içeren yapım işlerinin ön proje esas alınarak ihalesinin yapıldığı görülmüştür
4734 saylı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (c ) bendinde, “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nde de aynı hususlara yer verilmiştir.
Söz konusu düzenlemelere göre, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler hariç, tüm yapım işlerinin kesin veya uygulama projesi esas alınarak ihale edilmesi gerekmektedir.
İhale dokümanı kapsamında yer alan “Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form”ların incelenmesi sonucunda, bazı yol ve asfalt yapımına ilişkin yapım işlerinin ihalesi ön proje türü esas alınarak yapılmıştır.
İdarece düzenlenen “Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form”da, ihale konusu işe ait proje türünün ön proje olarak belirlenmesinin gerekçelerinde,
“İhale konusu işin bulunduğu mahallelerde İmar planı bulunmadığından, kadastral planlara uyularak metrajlar hesaplanmış olup, kamusal alana tecavüzler olması nedeniyle öngörülemeyen imalatlar (bahçe duvarı yıkımı, istinat duvarı yapımı gibi) olabileceğinden metraj alımı yapılırken ortalama metraj çıkartıldığından, söz konusu işin birim fiyat üzerinden ihaleye çıkarılması gerekmektedir.”
“Yapım işi sırasında idaremizce önceden öngörülmeyen kısım ya da imalatlar olabileceğinden (Alt yapının gerektireceği imalat kalemlerinin ve ölçülerinin bilinememesi sebebiyle) uygulama projesi yapılamadığından her bir iş kalemi için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılması gerekmektedir.”
denilmiştir.
Marmaris İlçesinde yapılacak karayolu yol boyu mühendislik yapılarının afete karşı dayanıklı olacak şekilde projelendirilmesi, imal edilmesi, mevcut yapıların ise afete karşı korunması ve güçlendirilmesini sağlayacak tedbirlerin alınması için kesin veya uygulama projesi esas alınarak ihale edilmesi gerekmektedir.
Asfalt yapım işlerinin; sözleşme konusu bölgede elektrik, su, kanalizasyon ve telekomünikasyon gibi kuruluşların altyapı çalışmasının olup olmadığının belirlenmesi, yol altyapısında zemin iyileştirmesi gerekip gerekmediğinin tespit edilmesi için kesin veya uygulama projesi esas alınarak ihale işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresince, yol ve asfalt yapımını içeren yapım işleri de dahil tüm yapım işlerinin ön proje yerine kesin veya uygulama projesinin esas alınarak ihale edilmesi hususuna dikkat edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, doğal afetler nedeniyle proje yapılması için yeterli süre bulunmayan işler hariç yol ve asfalt yapımını içeren yapım işleri de dahil tüm yapım işlerinin ön proje yerine kesin veya uygulama projesi esas alınarak ihale edilmesi, proje türünün proje paftaları üzerine yazılması ve idarece onaylanmış uygulama projeleri esas alınarak yapım işlerinin yürütülmesi gerekmektedir.