ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin otopark hesabında toplanan gelirlerin, belirlenen amaçlar dışında kullanıldığını ortaya koymuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu ve 22.02.2018 tarihli Otopark Yönetmeliği’ne göre, otopark ihtiyacının parselde karşılanması esas olup, bu ihtiyacın karşılanamadığı durumlarda otopark bedelinin ilgili belediyeye yatırılması gerekmektedir. Yönetmelik, toplanan meblağın yalnızca otopark tesisleri için kullanılabileceğini açıkça belirtmiştir.

İncelemeler, otopark hesabından yıl boyunca birçok kez para çıkışı yapıldığını ve bu paraların günlük ihtiyaçlar için harcandığını göstermektedir. Bu durum, mevzuat hükümlerine aykırıdır ve otopark gelirlerinin amacına uygun bir şekilde kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Otopark hesabında toplanan paraların, yalnızca otopark tesisleri için harcanması gerektiği dikkate alındığında, bu uygulamanın derhal sonlandırılması elzemdir. Böylece, kaynakların doğru ve etkili bir şekilde kullanılması sağlanabilir.

BULGU: İmar Kanunu Gereğince Tahsil Edilen Otopark Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Otopark hesabında toplanan paraların mevzuatta belirlenen amaçlar dışında kullanıldığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’na dayanılarak yürürlüğe konulan 22.02.2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre otopark ihtiyacının parselinde karşılanması esastır. Ancak aynı fıkranın (e) ve (f) bendlerine göre parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan durumlarda, Yönetmelik hükümleri uyarınca hesaplanacak otopark miktarına göre ortaya çıkan otopark bedelinin ilgili belediyeye yatırılması gerekmektedir.
Yönetmelik’in 13’üncü maddesinde; otopark hesabında toplanan meblağın, belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılacağı, otopark hesabında toplanan meblağın ise otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; otopark ihtiyacının parselinde karşılanmasının esas olduğu, karşılanamayan durumlarda ise otopark miktarına göre ortaya çıkan otopark bedelinin ilgili belediyeye yatırılması gerektiği, bu amaçla toplanan tutarın otopark tesisi amacıyla kullanılabileceği bunun dışında hiçbir amaçla kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; otopark hesabından yıl içerisinde birçok kez para çıkışının olduğu, hesabın amacı dışında günlük ihtiyaçlar için kullanıldığı tespit edilmiştir.
Otopark hesabında toplanan paraların amacı dışında kullanılması uygulamasının sonlandırılması gerekmektedir.