|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının beklenenden düşük olduğunu ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, Belediye Başkanını, belediyenin gelir ve alacaklarının takibi ve tahsili konusunda yetkili kılmaktadır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 61. maddesi, muhasebe yetkilisinin gelirlerin tahsili ve muhasebe kayıtlarının düzenli tutulmasından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Bu durum, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, çeşitli gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Örneğin, bina vergisi tahsilat oranı %68,89, arsa vergisi %61,11, ilan ve reklam vergisi ise yalnızca %34,65 seviyesindedir. Özellikle, diğer idari para cezalarında tahsilat oranı %9,06 gibi düşük bir seviyede kalmıştır. Bu veriler, kamu idaresinin mali durumunun iyileştirilmesi için gelir tahsilat oranlarının artırılmasının elzem olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, belediyenin gelir kalemlerinin etkin bir şekilde tahsil edilmesi, mali sürdürülebilirlik açısından kritik bir öneme sahiptir. Gelir tahsilat süreçlerinin gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi, kamu idaresinin finansal sağlığını artırmak için gereklidir. |
BULGU: Tahakkuk Eden Gelir Kalemlerinin Tahsilatlarının Tamamlanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, Belediye Başkanı belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmekle görevli ve yetkili kılınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, gelirlerin ve alacakların tahsili ile muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından muhasebe yetkilisi sorumlu kılınmıştır.
Aynı Kanun’un 38’inci maddesinde ise, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun hükümleri üst yöneticiye, muhasebe yetkilisine ve kamu gelirlerinin takip ve tahsiliyle görevli olanlara, gelirlerin takip ve tahsili konusunda sorumluluklar yüklemiştir.
Kamu İdaresinin gelir kalemlerinin tahakkuk ve tahsilat oranlarının incelenmesinde, aşağıdaki tabloda gösterilen gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin mali durumunun iyileştirilebilmesi için gelir tahsilat oranlarının artırılması gerekmektedir.
Tablo 8: 2022 Yılı Gelir Tahakkuk-Tahsilat Oranları
| Açıklama | Toplam Tahakkuk | 2022 Yılı Net Tahsilatı | Tahsilat Oranı % |
| Bina Vergisi | 35.915.914,38 | 24.745.396,57 | 68,89 |
| Arsa Vergisi | 22.262.782,43 | 13.606.530,47 | 61,11 |
| Arazi Vergisi | 1.152.505,69 | 658.446,24 | 57,13 |
| İlan ve Reklam Vergisi | 1.266.663,48 | 439.009,79 | 34,65 |
| Konutlara Ait Çevre Temizlik Vergisi | 2.039.138,26 | 338.112,52 | 16,58 |
| İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait Çevre Temizlik Vergisi | 3.273.509,49 | 1.430.944,66 | 43,71 |
| İşgal Harcı | 5.794.288,15 | 2.349.983,58 | 40,55 |
| Ecrimisil Gelirleri | 1.934.575,58 | 964.927,15 | 49,87 |
| Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri | 16.319.980,75 | 8.675.602,82 | 53,15 |
| Diğer İdari Para Cezaları | 158.004.973,85 | 14.324.072,59 | 9,06 |
| Diğer Vergi Cezaları | 1.973.346,55 | 793.118,19 | 40,19 |
| Kişilerden Alacaklar | 1.189.806,14 | 24.641,18 | 2,07 |