|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye mülkiyetindeki taşınmazların muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Bazı taşınmazların, taşınmaz cetvellerinde yer almasına rağmen muhasebe kayıtlarında bulunmadığı veya farklı değerlerle gösterildiği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik gereğince, taşınmazların edinim ve elden çıkarılma durumlarının kayıt altına alınması zorunludur. Kayıtların, belgeye dayalı olarak yapılması esastır ve taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir.
Yönetmelik, tapuda kayıtlı olan taşınmazların yanı sıra, kayıtlı olmayan taşınmazlar ve diğer türlerin de tespit ve değerleme işlemlerinin tamamlanmasını öngörmektedir. Kamu İdaresi, taşınmazların tespitini ve cetvellere kaydını gerçekleştirmiştir; ancak muhasebe kayıtlarına alınma süreci bazı araziler için tamamlanmamıştır. Bu durum, 2022 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığı anlamına gelmektedir. |
BULGU: İdare Mülkiyetindeki Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetinde olup taşınmaz cetvellerine kayıtlı bazı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı veya muhasebe kayıtlarında farklı bedel ile gösterildiği görülmüştür.
Belediye mülkiyetindeki taşınmazlar, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabidir. Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre, kamu idarelerine ait taşınmazların, mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması gerekmektedir. Kayıtların belgeye dayanması esastır. Tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile 5’inci maddede sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar, emlak vergi değerleri üzerinden kaydedilmesine de imkan tanınmıştır.
Yönetmelik hükümlerine göre tapuda kayıtlı olan taşınmazlar, tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar, orta malları, genel hizmet alanları ve sınırlı ayni hak tesis edilen taşınmazlar için taşınmazların tespit, değerleme ve taşınmaz cetvellerine kayıt işlemleri tamamlanmalı; tamamlanan kayıtlar ilgili birim tarafından muhasebe birimine gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmelidir.
Kamu İdaresi yılı içine taşınmazların tespitini ve bunların ilgili cetvellerine kaydı işlemlerini tamamlamıştır. Söz konusu taşınmazların değer tespiti de yapılmıştır. Ancak muhasebe kayıtlarına alınması işlemleri, bazı arazi ve arsalar için yılı içinde yapılmış olsa da, henüz tamamlanmamıştır. Bu itibarla, 2022 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır.