|
ÖZET: Vadeli gayrimenkul satış alacaklarının, ilgili hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen paylı gayrimenkul satışlarının genellikle üç aylık vadelerle yapıldığı, ancak bu alacakların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na kaydedilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97. ve 99. maddeleri, maddi duran varlıkların taksitli satışları sonucunda oluşan alacakların doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sırasında, vadeli satışların yalnızca tahsilat anında banka hesaplarına nakit girişi olarak kaydedildiği ve bu süreçte kamu alacaklarının kayıtsız kaldığı görülmüştür. Bu durum, alacakların zamanında ve doğru bir şekilde muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali raporlamada eksikliklere yol açmaktadır. Dolayısıyla, vadeli gayrimenkul satışlarından doğan alacakların, ilgili mevzuat çerçevesinde 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, belediyelerin mali yönetiminde şeffaflığı artıracak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlayacaktır. |
BULGU: Vadeli Gayrimenkul Satış Alacaklarının Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına Kaydedilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Paylı gayrimenkullerin satışlarının genel olarak üç aylık vadeli olarak yapıldığı, ancak vadeli satış alacaklarının 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97’nci maddesinde, mahalli idarelere ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacakların diğer faaliyet alacakları hesabına kaydedileceği; aynı Yönetmelik’in 99’uncu maddesinde ise, maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenlerin 127- Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark ve mevzuatı gereğince diğer kamu idarelerine ayrılması gereken payların 630-Giderler Hesabına, ayrılmış olan birikmiş amortisman tutarlarının 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, maddi duran varlığın kayıtlı değerinin ilgili maddi duran varlık hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın ise 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği; bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Oysa yapılan incelemeler sırasında, özellikle paylı gayrimenkul satışlarının genellikle üç aylık vadeli olarak satıldığı, bu vadeli satışların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmediği, bunların ancak tahsil edildiklerinde banka hesabına nakit girişi olarak kaydedildiği, böylece satış yapıldığı andan tahsilatın yapıldığı üç ayın sonuna kadar kamu alacağının kayıtsız kaldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, vadeli satılan gayrimenkullerden kaynaklanan alacakların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarıca ilgili faaliyet alacakları hesabına kaydedilmesi sağlanmalıdır.