ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bitümlü bağlayıcı temininde ihale mevzuatına uyulmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2. maddesi, belediyelerin mal ve hizmet alımlarının bu kanun hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bitümlü bağlayıcının ihale kurallarına tabi olmaksızın, sözleşme yapılmadan ve ön ödeme ile temin edildiği ortaya çıkmıştır.

Bu süreçte, bazı durumlarda firmaya verilen avans veya kredinin kapatılabilmesi için gereken teslimatın zamanında gerçekleşmemesi nedeniyle, bu tutar 140 Kişi Borçları Hesabı’na aktarılmıştır. Ayrıca, bitümlü bağlayıcı alımının bir seferde tamamlanmadığı ve mal tesliminin yıl boyunca sürdüğü göz önünde bulundurulduğunda, sözleşme yapılması zorunluydu. Ancak, söz konusu alım sözleşmesiz gerçekleştirilmiştir.

Eğer alım, 4734 sayılı Kanun’un doğrudan temin usulleri çerçevesinde yapılsaydı bile, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereği, belirli bir süreyi kapsayan teslimatların sözleşmeye bağlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle, bitümlü bağlayıcı temininin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve sözleşme imzalanması gerekliliği açıktır.

BULGU: Bitümlü Bağlayıcı Temininin İhale Mevzuatına Uygun Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye hizmetlerinde kullanılan bitümlü bağlayıcının ihale mevzuatına uygun olarak temin edilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, belediyelerin her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, 18-21’inci maddelerinde ihale usulleri, 22’nci maddesinde doğrudan temin usulüne ilişkin hükümler belirtilmiştir. Dolayısıyla Kurumun bitümlü bağlayıcı temininin de anılan 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde sağlanması gerekmektedir.
Ancak yerinde yapılan incelemelerde, belediye hizmetlerinde kullanılan bitümlü bağlayıcının herhangi bir ihale kuralına tabi olmadan, sözleşme yapılmadan ve sadece bitümlü bağlayıcı tutarının tamamının, bitümlü bağlayıcı henüz teslim alınmadan ilgili firmaya avans veya kredi verilmesi suretiyle temin edildiği tespit edilmiştir. Hatta bazen firmaya verilen avans veya kredinin kapanma süresi içinde ilgili firmanın krediyi kapatacak teslimi gösteren fatura gönderememesi nedeniyle avans veya kredi tutarı 140 Kişi Borçları Hesabı’na alınmıştır.
Öte yandan, bitümlü bağlayıcı alımı bir kerede tamamlanmadığından, mal teslimi neredeyse yılın tamamını kapsayan belirli sürede gerçekleştirildiğinden, sözleşme yapılması gerekirdi. Oysa söz konusu alım sözleşmesiz yapılmıştır. Belirtilen alım, 4734 sayılı Kanun’da yer alan doğrudan temin usulleriyle yapılmış olsaydı bile, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.1.1.3’üncü maddesinde, anılan 4734 sayılı Kanun’un belirtilen 22’nci maddesi kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, bitümlü bağlayıcı alımının 4734 sayılı Kanun’da belirtilen satın alma usullerine göre yapılması, öte yandan belli bir süreyi gerektiren bitümlü bağlayıcı temini için sözleşme imzalanması da anılan 4734 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükümleri gereğidir.