ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin sosyal yardım harcamalarının herhangi bir kritere dayanmadan gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Kurum, bu yıl içerisinde bireylere ve hanelere toplam 2.117.433,12 TL tutarında sosyal yardım sağlamış ve bu miktar, bütçe giderlerinin yaklaşık %1,23’ünü oluşturmaktadır. Yardımların büyük bir kısmı, bu amaçla oluşturulan bir komisyonun kararları doğrultusunda verilmişken, az bir bölümü ise avansların kullanımı ile gerçekleştirilmiştir. Ancak, komisyon kararlarında başvuranların yardım taleplerine ilişkin herhangi bir veri veya kriter yer almamaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin sosyal hizmet ve yardımlarını belirli kriterler çerçevesinde düzenlemelerini öngörmektedir. Bu bağlamda, belediyenin sosyal yardım süreçlerinin standartlaştırılması ve hukuki bir çerçeveye oturtulması için bir yönetmelik çıkarılması gerekmektedir. Böylece, sosyal yardımların önceden belirlenmiş usul ve esaslara göre verilmesi sağlanarak, daha şeffaf ve adil bir sistem oluşturulabilir. Bu durum, sosyal yardımların etkinliğini artıracak ve toplumda güven oluşturacaktır.

BULGU: Sosyal Yardımların Herhangi Bir Kritere Bağlı Olmadan Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kurumun sosyal yardım harcamalarının incelenmesinde, bunların önceden belirlenmiş herhangi bir kritere bağlı olmadan yapıldığı görülmüştür.
Kurumun 2022 yılında kişilere veya hanelere yaptığı sosyal yardımların toplamı 2.117.433,12 TL’dir. Bu da bütçe giderleri toplamının yaklaşık %1,23’üne tekabül etmektedir.
Sözü edilen sosyal yardımların büyük bölümü bu amaçla kurulan bir komisyonun kararına dayalı olarak ve az bir kısmı da bu amaçla verilen avansların kullanılması suretiyle gerçekleştirilmiştir. Komisyon kararlarında ise, başvuranların yardım talepleri dışında kullanabilecekleri herhangi bir veri, standart veya kriter bulunmamaktadır.
Oysa, Belediyenin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesi uyarınca yapacağı veya yaptıracağı sosyal hizmet ve yardımlarını, belirtilen maddedeki kriterler esas alınmak suretiyle, aynı Kanun’un “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki “Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.” hükmüne istinaden çıkaracağı bir yönetmelikle düzenlemesi, yapılan yardımların standartlaştırılarak önceden belirlenmiş usul ve esaslara bağlanması ve bunların bir hukuki zemine oturtulması açısından önem arz etmektedir.
Bu itibarla, Belediyenin yapacağı sosyal yardımların, belirtilen hususta bir yönetmelik çıkarılarak önceden belirlenmiş usul ve esaslara göre yapılması sağlanmalıdır.