ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı gecikme zamlarının bütçeye gelir kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi, emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gereken bu katkı paylarını ilgili başkanlığa iletmemiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi, belediyelerin kültürel varlıkların korunması amacıyla emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahsil etmesini öngörmektedir. Ayrıca, 29453 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, katkı paylarının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin geçerli olduğunu belirtmektedir.

Yönetmelik gereğince, katkı paylarının tahsil edilmesi durumunda, bu tutarların ilgili idarelere zamanında bildirilmesi ve yatırılması zorunludur. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, belediyenin kendi geliri olarak değerlendirilmemelidir; bu paylar yalnızca il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına tahsil edilmektedir. Dolayısıyla, gecikme zamlarının da bu idarelerin gelirleri olması gerektiği açıktır.

Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapmak üzere ilgili müdürlükler ve yazılım firmasıyla iletişime geçtiğini bildirmiştir. Söz konusu durumun, gelecek yıl yapılacak denetimlerde takip edileceği ifade edilmiştir.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı Gecikme Zamlarının Bütçeye Gelir Kaydedilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Emlak vergisi ile birlikte idare tarafından tahsil edilen ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına aktarılması gereken Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Paylarına ilişkin gecikme zamlarının ilgili başkanlığa gönderilmediği ve kurum bütçesine gelir kaydedildiği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği belirtilmiştir.
22.08.2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, katkı payının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, katkı payı ödemesinin gecikmesi halinde 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammı tahsil edilecektir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde ise belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı belediyenin bir geliri olmayıp belediyeler sadece katkı payını il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına tahsilat işlemini gerçekleştirmekle sorumludur. Dolayısıyla katkı paylarının vadesinde ödenmemesi dolayısıyla tahsil edilen gecikme zamları da il özel idarelerinin ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının geliri olup bu tutarların bütçeye gelir kaydedilmemesi ve ilgili idarelere gönderilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu gereği yerine getirilmek üzere ilgili müdürlükler ve yazılım firması ile hatanın düzeltilmesi için gerekli yazışmalara başlandığı belirtilmiş olup söz konusu durum gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir.