|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımları kapsamında hak sahibi şirketlere yapılan ödemelerde, vadesi geçmiş vergi borcuna dair belge talep edilmediğini ortaya koymuştur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi, kamu kurumlarının bu tür ödemelerde Maliye Bakanlığı’na bağlı tahsil dairelerinden vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belge istemesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 4734 sayılı Kanun çerçevesinde, 5.000 TL’nin üzerindeki ödemelerde bu belgelerin aranması ve gerektiğinde borç tutarının ödemeden kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması gerekmektedir.
Yapılan denetimlerde, Kamu İdaresi’nin bu yükümlülüklere uymadığı ve hak sahibi belediye şirketinin vadesi geçmiş vergi borcuna dair belge talep etmediği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleriyle çelişmektedir. Kamu İdaresi, mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için 5.000 TL’nin üzerindeki ödemelerde, hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borçlarına ilişkin belgeleri talep etmeli ve bu borçlar mevcutsa ödemelerden kesinti yaparak ilgili tahsil dairesine aktarmalıdır. Bu uygulama, kamu kaynaklarının doğru yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hak Sahibine Gerçekleştirilen Ödemelerde Vergi Borcu Sorgulaması Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından yapılan bazı mal ve hizmet alımlarına istinaden hak sahibi şirketin vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına ilişkin belge aranmadan ödeme yapıldığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinin 1’inci fıkrasının 2’inci bendinde; 4734 sayılı Kanun’un kapsamına giren kurumların mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden hak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirmeye Maliye Bakanı yetkili kılınmıştır.
6183 sayılı Kanun’un vermiş olduğu yetkiye dayanarak çıkarılan Tahsilat Genel Tebliği’nin (Seri: A Sıra No: 1) “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı bölümünün “Zorunluluk Getirilen Ödeme ve İşlemler” başlıklı 2 numaralı alt bölümünün (ii) numaralı alt bendinde; 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kurumların, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle 5.000,00 liranın üzerinde yapacakları ödemeler sırasında hak sahiplerinin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğu bulunduğu,
numaralı alt bölümünde, “vadesi geçmiş borç” olarak madde kapsamına giren amme
alacakları arasında;
a) Tür olarak; yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile harçlar ve bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zam ve faizleri,
b) Tutar olarak; kapsama giren amme alacaklarının toplam 5.000,00 lirayı aşan tutarının,
Yer aldığı,
numaralı alt bölümünde, 4 numaralı alt bölümde belirlenen alacak türlerinden, yine aynı bölümde belirlenen tutarın üzerinde vadesi geçmiş borcun bulunması halinde, borçlunun talebinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ödenecek tutardan, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede belirtilen borç tutarını aşmamak üzere kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesi hesabına aktarılmasının zorunlu olduğu,
numaralı alt bölümünde, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi aramadan ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara, borçlunun bağlı olduğu takibe salahiyetli tahsil dairesince idari para cezası tatbik edileceği, 6183 sayılı Kanun uyarınca uygulanacak idari para cezasının 2022 yılı itibariyle 9.013,00 TL olduğu ve söz konusu tutarın her bir ödeme/işlem için ayrı ayrı olmak üzere tatbik edileceği,
Hususları düzenlenmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 4734 sayılı Kanun kapsamına giren Kamu İdaresi tarafından, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için 5.000,00 TL’nin üzerinde ödeme yapılırken, hak sahibi şirketin vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin belge aranılması, borcun 5.000,00 TL üzerinde olması durumunda borç tutarını aşmamak üzere, hak sahibine yapılacak olan ödemelerden kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesine aktarılması gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde; Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında 5.000,00 TL üzerinde ödemeler yapılmasına rağmen hak sahibi belediye şirketinin vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına ilişkin belge aranılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin mal ve hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle 5.000,00 TL üzerinde yapacağı ödemelerde hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına ilişkin belge araması ve borcun 5.000,00 TL’yi aşması durumunda yapacağı ödemelerden kesinti
yaparak ilgili tahsil dairesine aktarması gerekmektedir.