|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren ancak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almayan işletmelere ilişkin ilan ve reklam vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür işletmelerin her türlü ilan ve reklam faaliyetlerinden vergi mükellefiyeti olduğunu belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, ruhsatı bulunmayan işyerlerinden ilan ve reklam vergisi tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediğini göstermektedir.
Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta personelinin, izinsiz veya vergi ödemeden faaliyet gösteren işyerlerini tespit etme görevini üstlendiğini ifade etmektedir. Ancak, denetimlerin yetersiz kaldığı ve ruhsatı olmayan işletmelerin vergi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, 2023 yılı itibarıyla bu durumu düzeltmek amacıyla ilgili odalardan bilgi alarak saha çalışmaları başlatmış ve beyanname vermeyen 109 işyerinden beyan alınarak tahakkuk işlemleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, belediye sınırları içinde ruhsatı olmayan işyerlerine yönelik ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi ve bu işletmelerin düzenli olarak denetlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu adımlar, vergi tahsilatının artırılması ve yasal düzenlemelere uyumun sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Sınırları İçerisinde Faaliyet Gösteren İşyerlerine İlişkin İlan ve Reklam Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde faaliyet göstermekle birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatını Belediyeden almayan işyerlerine ilişkin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilan ve reklam vergisinin konusunu düzenleyen 12’nci maddesinde;
“Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir”
“Mükellef ve sorumlu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise;
“İlan ve Reklam Vergisinin mükellefi, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişilerdir.
İlan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumludurlar” hükümleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un 15’inci maddesinde, dükkan, ticari, sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metre karesinden yıllık olarak alınabilecek taban ve tavan tutarlara ilişkin belirleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri tarafından asılan tabela, levha, ışıklı tabela vb. aracılığıyla yapılan her çeşit ilan ve reklamlardan metrekare (m2) başına Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen tutarda ilan ve reklam vergisi alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, 11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin zabıtanın görevlerine ilişkin 10’uncu maddesinde; “13) Kanunen belediyenin izni veya vergi ve harçlara tabi iken izin alınmaksızın veya harç ve vergi yatırılmaksızın yapılan işleri tespit etmek, bunların yapılmasında, işletilmesinde, kullanılmasında veya satılmasında sakınca varsa derhal men etmek ve kanuni işlem yapmak,” zabıtanın görevleri arasında sayılmıştır.
Buna göre, ilan ve reklam vergisi ya da diğer vergi ve harçlara ilişkin olarak zabıta personelinin yoklama ve tespit görevleri için kullanılabileceği anlaşılmaktadır.
Ancak, yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını Belediyeden almayan işyerlerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilip edilmediği Belediye kayıtlarından sorgulatılmış ve sorgulama sonucunda işyeri açma ve çalışma ruhsatını Belediyeden almayan işyerlerinden ilan ve reklam vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı; Belediye tarafından bu konuda mükellefiyet tesis edilen işyeri sayısının oldukça düşük kaldığı görülmüştür.
Kamu İdaresince bulgu tespiti yerinde görülerek 2023 yılı başından itibaren işyeri açma ve çalışma ruhsatı belediye tarafından verilmeyen, ancak belediye sınırları içinde faaliyette bulunan işyerlerine ilişkin ilgili odalardan gerekli bilgilerin alındığı ve bu bilgilere istinaden saha çalışmalarının yapıldığı, yapılan saha çalışmaları sonucunda ilan ve reklam vergi Beyannamesi vermesi gerektiği halde vermeyen 109 işyerinden beyan alınarak tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiği, ilan ve reklam vergi beyanı alınması konusunda saha çalışmalarına devam edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını Belediyeden almayan işyerlerine ilişkin ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilerek söz konusu verginin tahsil edilmesi ve çalışma ruhsatını Belediyeden almayan işyerlerine ilişkin denetim ve yoklama işlemlerinin belirli aralıklarla yapılmasının sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.