ÖZET: Belediyenin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi çerçevesinde kendi şirketinden aldığı hizmetler için sözleşme imzalamadığı tespit edilmiştir. 696 sayılı KHK’nın 126’ncı maddesi ile eklenen bu madde, belediyelerin doğrudan hizmet alımı yapabilmesine olanak tanımaktadır. Ancak, bu hizmetlerin gerçekleştirilmesi için taraflar arasında sözleşme yapılması zorunludur. Yapılan denetimlerde, belediyenin kendi şirketiyle herhangi bir sözleşme imzalamadan hizmet alımına devam ettiği ortaya çıkmıştır.

İlgili mevzuat gereği, belediyenin kendi şirketiyle sözleşme imzalaması ve bu sözleşmenin, belirlenen usul ve esaslara uygun olması gerekmektedir. Ancak, incelemeler sonucunda, belediyenin hizmet bedelini asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplayarak sözleşme olmaksızın hizmet alımını sürdürdüğü görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi, bu bulgular ışığında, 2023 yılı için Çorlu Belediyesi ile Çorlu Belediyesi Personel Anonim Şirketi arasında sözleşme imzalandığını ve gelecekte de benzer sözleşmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, belediye ile kendi şirketi arasında uygun sözleşmelerin imzalanması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Belediyenin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci Maddesi Kapsamında Kendi Şirketinden Yaptığı Hizmet Alımları İçin Sözleşme İmzalanmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi kapsamında gördürülen hizmetlere ilişkin olarak Belediyenin kendi şirketinden yaptığı hizmet alımlarında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.
696 sayılı KHK’nın 126’nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek 20’nci maddede; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.
Bu madde kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir” düzenlemesi yapılmıştır.
Anılan düzenlemeye istinaden 28/04/2018 tarih ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar” ile madde hükmünün uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar belirlenmiştir. Söz konusu Usul ve Esaslar’ın 6’ncı maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında;
“(3) Bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulması zorunludur. Bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
(4) Bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur”
denilmektedir.
Zikredilen mevzuat hükümlerine göre, doğrudan hizmet alımı suretiyle Belediyenin kendi şirketine gördürdüğü hizmetler için Belediye şirketi ile Belediye arasında sözleşme imzalanması ve bu sözleşme hükümlerinin mezkûr usul ve esaslarda belirtilen hususlar ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve taslak sözleşme ile ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi kapsamında gördürülen hizmetlere ilişkin olarak Belediyenin kendi şirketinden yaptığı hizmet alımlarında ödenecek ücret ve yukarıda anılan diğer hususları da içerecek şekilde herhangi bir sözleşme imzalanmadığı, Belediye Meclisinin aldığı Karar gereğince, hizmet bedeli olarak asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler ile asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden hesaplanan %1 kâr ödenmek suretiyle hizmet alınmaya devam edildiği görülmüştür. Belediye tarafından yapılan uygulama anılan mevzuat hükümlerine aykırıdır.
Kamu İdaresince, bulgu konusu tespit yerinde görülerek, Çorlu Belediyesi Personel Anonim Şirketi ile Çorlu Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü arasında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 20’nci maddesi kapsamında 2023 yılı için hizmet alım sözleşmesinin imzalandığı ve devam eden yıllarda da aynı şekilde sözleşme imzalanmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuatın amir hükmü uyarınca, söz konusu kapsamda gördürülen hizmetler için Belediye ile Belediye şirketi arasında anılan Usul ve Esaslarda belirtilen hususlar ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve taslak sözleşme ile ilgili diğer mevzuat hükümlerini de içerecek şekilde sözleşme imzalanarak ilgili hizmetlerin gördürülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.