ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. İl Belediyesi’nin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye miktarı ile mali tablolarda yer alan sermaye tutarları arasında belirgin bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan nakdi veya ayni sermaye yatırımlarını ve bunların sonuçlarını izlemek üzere kullanılacağını belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresine ait yedi şirketteki toplam sermaye tutarı ile 241. Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kayıtlı tutar arasında 7.673,91 TL’lik bir fark olduğu görülmüştür. Bu şirketlerin bilançolarında, İdareye ait toplam 38.656.800,31 TL ödenmiş sermaye bulunmasına rağmen, 2022 yılı dönem sonu bilançosunda bu hesapta yalnızca 38.649.126,40 TL kayıtlıdır. Bu durum, ilgili hesabın mali tablolarda eksik göründüğünü göstermektedir.

Kamu İdaresi tarafından şirketlere yapılan sermaye ödemelerinin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde muhasebe kayıtlarına alınması ve tutarların birbirleriyle uyumlu olması, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla, Kamu İdaresi’nin ortak olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarının, 241. Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile uyumlu olması ve yapılan kayıtların gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın Gerçek Durumu Yansıtmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlerdeki sermaye tutarı ile mali tablolarda kayıtlı sermaye tutarı arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 182’nci maddesine göre mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresine ait 7 adet şirketteki toplam sermaye tutarı ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kayıtlı tutar arasında uyumsuzluk bulunduğu tespit edilmiştir. Bu 7 adet şirketin bilançoları incelendiğinde, bu şirketlerde İdareye ait toplam 38.656.800,31 TL ödenmiş sermayenin olduğu ancak 2022 yılı dönem sonu bilançosunda söz konusu hesapta 38.649.126,40 TL kayıtlı olduğu görülmüştür. Dolayısıyla 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı mali tablolarda eksik görünmektedir. Kamu İdaresi tarafından şirketlerine yapılan sermaye ödemelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınması ve tutarların birbiriyle uyumlu olması mali tabloların tutarlılığı açısından önem arz etmektedir.
Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarı ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki tutarın uyumlu olması ve yapılan kayıtların gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.