|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, belediyelerin mülkiyetindeki bazı taşınmazların dernek ve vakıflara protokol aracılığıyla tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflarla ortak projeler gerçekleştirebileceğini belirtirken, taşınmazların yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilebileceğini vurgulamaktadır. Sayıştay Genel Kurulu’nun 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar No’lu içtihadı, belediyelerin taşınmaz tahsisinin kamu hizmeti ve idaresinin varlığı ölçütlerine dayanması gerektiğini ifade etmektedir.
Bu bağlamda, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların, yalnızca mahallî idareler ve diğer kamu kurumlarıyla işbirliği içinde kullanılabileceği, özel ve tüzel kişilere tahsis edilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, yapılan tahsislerin bedelli olmasının, işlemin niteliğini değiştirmediği ve kiralama işlemleri için belediye meclis kararının yeterli olmadığı ifade edilmiştir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu da içtihatların Resmi Gazete’de yayımlanması ve kamu idarelerinin bu kararlara uyması gerektiğini düzenlemektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, kamu idaresinin mülkiyetindeki 14 taşınmazın, kamu kurumları dışındaki dernek ve vakıflara tahsis edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuat hükümleri ve Sayıştay Genel Kurul Kararı ile çelişmektedir; dolayısıyla, kamu idaresinin taşınmazlarını yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis etmesi gerekmektedir. |
BULGU: Dernek ve Vakıflara Taşınmaz Tahsis Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların protokol ile dernek ve vakıflara tahsis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, Belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflarla ortak hizmet projesi gerçekleştirebilecekleri, (d) bendinde ise kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bedelli ya da bedelsiz devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmektedir.
Sayıştay Genel Kurulu’nun 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar No’lu İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; Belediyelerin taşınmaz tahsisinde, kamu hizmetinin ve kamu idaresinin varlığı ölçütlerinin geçerliliğini korumakta olduğu ifade edilmektedir. Söz konusu Kararda, Belediyelerin mülkiyetlerindeki taşınmazları, ancak mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla ve meclislerinin bu konuya ilişkin alacakları bir kararla ve sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilecekleri, mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışındaki özel ve tüzel kişilere ise tahsis edemeyecekleri belirtilmektedir.
Yine aynı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; söz konusu tahsislerden bir kısmının bedelli olmasının yapılan işlemin tahsis niteliğini ortadan kaldırmadığı ve taşınmazın kiralandığı anlamına gelmediği, belediye mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması için belediye meclis kararının tek başına yeterli olmadığı, böyle bir durumda 2886 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının gerektiği de ifade edilmektedir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “İçtihatların Birleştirilmesi” başlıklı 58’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; İçtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi kararlarının Resmi Gazetede yayımlanacağı, bu kararlara Sayıştay daire ve kurulları ile kamu idareleri ve sorumluların uymak zorunda olduğu hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kamu İdaresi belediye meclisinin kararı ile kendi mülkiyetlerindeki taşınmazları sadece asli görev ve hizmetlerde kullanmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek ve vakıflara tahsis yapılamayacağı mevzuat hükümleri ve Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi kendi mülkiyetindeki 14 adet taşınmazını protokol ile dernek ve vakıflara tahsis ettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin, taşınmazlarını kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek veya vakıflara tahsis etmemesi gerekmektedir.