ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, yerel belediyelerin elektrik ve doğalgaz abonelikleri için sağladığı güvence bedellerinin yanlış bir şekilde kaydedildiğini ortaya koymuştur. Uzun vadeli olmalarına rağmen, bu güvence bedelleri 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine, kısa vadeli olan 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı altında izlenmiştir. Bu durum, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleriyle çelişmektedir.

Yönetmelik gereğince, bir yıldan kısa süreli depozitoların 126 Hesap’ta, bir yıldan uzun süreli olanların ise 226 Hesap’ta izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, elektrik ve doğalgaz abonelikleri için verilen depozitoların süresi bir yıldan fazla olmasına rağmen, yanlışlıkla kısa vadeli hesapta kaydedilmesi, 226 Hesap’ın bilançoda yer almamasına ve 126 Hesap’ın gereğinden fazla görünmesine yol açmıştır.

Bu durum, mevzuata uygun bir muhasebe uygulaması gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Elektrik ve doğalgaz abonelikleri için verilen güvence bedellerinin doğru hesaplarda izlenmesi, finansal raporlamanın doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Verilen Güvence Bedellerinin Uzun Vadeli Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye tarafından elektrik ve doğalgaz aboneliklerine ilişkin olarak idarelere verilen güvence bedellerinin uzun vadeli olmalarına rağmen uzun vadeli 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine kısa vadeli 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 95’inci maddesinde; kurumca bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılacağı; aynı Yönetmelik’in 168’inci maddesinde ise; kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Belediye tarafından elektrik ve doğalgaz abonelikleri için geri alınmak üzere ilgili idarelere verilen depozitoların vadesinin bir yıldan uzun olmasına rağmen 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi sonucunda 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının bilançoda görünmemesine ve 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının fazla görünmesine neden olunmuştur.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, elektrik ve doğalgaz abonelikleri için ilgili idarelere verilen güvence bedellerinin sürelerine göre ve dönemsellik ilkesine uygun olarak 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı veya 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.