ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmadığını ortaya koymaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 1 ve 2’nci maddeleri, bu taşınmazların tespit edilmesi, yeniden değerlenmesi ve kayıt işlemlerinin belirli usul ve esaslara göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Yönetmelik’in 5’inci maddesi ise kayıt ve kontrol işlemlerinin nasıl gerçekleştirileceğini tanımlamaktadır. Taşınmazların kayıt işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Bilecik Belediyesi’nin 2022 yılı taşınmaz işlemleri incelendiğinde, tapuda 1102 adet taşınmaz kaydı olduğu, ancak Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından tutulan kayıtların 1177 adet olduğu görülmüştür. Bu durumun nedenleri araştırılmalı ve belediye taşınmazlarına ilişkin tapu ve kurum kayıtları arasındaki farklılıklar giderilmelidir. Ayrıca, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü kayıtlarında taşınmazların toplam değeri 498.831.000,00 TL iken, yılsonu bilançosunda bu değer 496.509.026,64 TL olarak yer almaktadır. Aradaki 2.321.973,36 TL’lik fark, mali tablolarda hatalı bilgilere yol açmaktadır.

Sonuç olarak, taşınmaz kayıt işlemlerinin eksiksiz bir şekilde tamamlanması ve mali tabloların doğru verilerle güncellenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyede, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te belirtilen taşınmazların tespit, yeniden değerleme ve kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 1 ve 2’nci maddelerinde, Yönetmelik’in amaç ve kapsamı tanımlanmış; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydının ve icmal cetvellerinin düzenlenmesinin bu Yönetmelik’te belirtilen usul ve esaslara göre yapılacağı ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 5’inci maddesinde de kayıt ve kontrol işlemleri tanımlanmış, taşınmazların hangi değerle kayıtlara alınacağı ifade edilmiş ve değer güncellenmesinin ise Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’te belirtilen şekliyle kayıt işlemleri yapılırken kullanılacak kayıt formlarının örnekleri de mevzuat ekinde yer almış ve geçici 1’inci maddede ise tüm bu taşınmaz kayıt işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği ifade edilmiştir.
Netice olarak, taşınmaz tapu bilgilerinin temin edilerek İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımındaki taşınmazların fiili envanterinin yapılması, ilk girişlerin emlak değeri üzerinden yapılarak maliyet bedeli ve rayiç bedel çalışmasından sonra yeniden değerleme yapılması, taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi, taşınmaz icmal cetvellerinin konsolide edilmesi, bütün işlemlerin Yönetmelik’te belirtilen tarih itibariyle tamamlaması ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği taşınmazların son haliyle mali tablolarda yer alan ilgili hesaplarda gösterilmesi gerekmektedir.
Belediyenin 2022 yılı taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Tapuda Bilecik Belediyesi adına kayıtlı 1102 adet taşınmaz bulunmaktadır. Belediye Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından kaydı tutulan taşınmaz sayısı ise 1177 adettir. Söz konusu farklılığın nedeninin tespit edilerek Belediye taşınmazlarına ilişkin kurum kayıtları ile tapu kayıtları arasındaki farklılığın giderilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan Belediye Emlak ve İstimlak Müdürlüğü kayıtlarında 1177 adet taşınmazın değeri 498.831.000,00 TL iken kurum yılsonu bilançosunda taşınmazların değeri 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 99.032.026,64 TL, 252 Binalar Hesabı 397.477.000,00 TL olmak üzere toplamda 496.509.026,64 TL’dir. Aradaki fark 2.321.973,36 TL olup mali tablolarda 250 ve 252 nolu hesapların bu tutarda hatalı yer almasına yol açmıştır.
Sonuç olarak taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanması ve mali tabloların doğru bilgi vermesi sağlanmalıdır.