ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye mevduatlarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği çerçevesinde uygun hesaplarda değerlendirilmediğini ortaya koymuştur. Bu yönetmelik, kamu kurumlarının mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak amacıyla esas ve usulleri belirlemektedir. Yönetmelikte, kamu sermayeli bankalar tanımlanmış ve genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin mali kaynaklarını bu bankalarda değerlendirme yükümlülüğü vurgulanmıştır.

Yönetmelikte belirtilen bankalar dışında kalan finansal kuruluşlar aracılığıyla belediyenin mevduatlarının değerlendirilmesi mümkün değildir. İncelemeler sonucunda, 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabında yer alan 8.613.026,00 TL’nin özel bankalara ait bono hesaplarına ait olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu tür hesapların yönetmelik gereği kamu sermayeli bankalar üzerinden izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin mali kaynaklarını özel bankalarda değerlendirmesi yerine, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nde belirtilen kamu sermayeli bankalarda değerlendirmesi gerekmektedir. Bu durum, mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Mevduatların Mevzuat Hükümlerine Uygun Olarak Kamu Sermayeli Bankalarda Değerlendirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye mevduatlarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda belirtilen hesaplarda değerlendirilmediği görülmüştür.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği kamu kurumlarının mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve takibini teminen Kamu Haznedarlığına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacını taşımaktadır.
Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “ … b) Kamu sermayeli bankalar: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş., T. Vakıflar Bankası T.A.O. ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan ve/veya dolaylı olarak kamuya ait olan diğer mevduat ve katılım bankalarını, . ifade eder “ hükmü ile “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde; “ . (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları.
Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 7/6/2013 tarihli ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri. “
Hükümlerine yer verilmiştir.
Mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde Yönetmelikte belirtilen bankaların tek tek sayıldığı, bu bankalar haricinde olan bankalar aracılığıyla Belediyenin mevduatlarını değerlendiremeyeceği görülmektedir.
Yapılan incelemede 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabında izlenen 8.613.026,00 TL’nin özel bankaların bono hesaplarına ait olduğu görülmüştür. Oysa özel bankalara ait bono hesaplarının 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabında izlenmemesi, varlıkların bono hesabı üzerinden değerlendirilmesi halinde ise bu işlemin Yönetmelik gereği kamu sermayeli bankalar aracılığıyla yapılması gerekmektedir.
Sonuç olarak; Belediyenin kendi bütçesinde ve tasarrufu altında bulunan mali kaynaklarını özel bankalarda değil Yönetmelik’te belirtildiği üzere kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmesi gerekmektedir.