|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketlerine yapılan ayni sermaye taahhütlerinin Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 184. maddesi, bu tür sermaye taahhütlerinin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı aracılığıyla izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, ayni sermaye taahhütlerinin doğrudan ilgili maddi duran varlık hesaplarından çıkış yapılarak kaydedildiği görülmüştür.
Örneğin, Bolu Bel Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi için 52.440.675,00 TL ve Boltartek Tarım Ürünleri ve Teknolojileri Gıda İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi için toplam 54.741.000,00 TL sermaye artırımına gidildiği, fakat ayni sermaye taahhütlerinin 247 No.lu Hesap’ta izlenmediği belirlenmiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkileyebilir. Sonuç olarak, hem nakdi hem de ayni sermaye taahhütlerinin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda doğru bir şekilde izlenmesi, mali raporların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu gereklilik, ilgili mevzuata uygunluk sağlamak ve mali yönetimin şeffaflığını artırmak adına kritik bir adımdır. |
BULGU: Belediye Şirketlerine Yapılan Ayni Sermaye Taahhütlerinin Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi şirketlerine ayni sermaye olarak devredilen taşınmazların 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na kaydedilmesi esnasında, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı kullanılmayarak doğrudan ilgili maddi duran varlık hesaplarından çıkış yapıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 184’üncü maddesinde; mahalli idarelerin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın kullanılacağı hükme alınmıştır. Mezkur Yönetmelik’in 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın işleyişini anlatan 185’inci maddesinde ise sermaye taahhüt tutarlarının 247 No.lu Hesap’a alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarları ise bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabı’na borç, 835 Gider Yansıtma Hesabı’na alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre, sermaye taahhütlerinin 247 No.lu Hesap’ın alacağında izleneceği, taahhüdün yerine getirilmesi durumunda 247 No.lu Hesap’a borç kaydı yapılırken taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaba alacak kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye şirketlerinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’ndeki sermaye artırımı hakkındaki ilanlar ile İdarenin mali tabloları kıyaslanmıştır. 02.08.2022 tarihli ilanda, Bolu Bel Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne 52.440.675,00 TL ayni sermaye; 24.06.2022 tarihli ilanda ise Boltartek Tarım Ürünleri ve Teknolojileri Gıda İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne 28.740.927,68 TL’si ayni, 26.000.072,32 TL’si nakdi olmak üzere 54.741.000,00 TL sermaye artırımına gidildiği görülmüştür. Söz konusu sermaye artırım kararlarının yerine getirildiği fakat nakdi sermaye taahhütlerinin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmesine rağmen ayni sermaye taahhütlerinin 247 No.lu Hesap’ta izlenmeyerek muhasebe kayıtlarına ve mali tablolarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’na ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmamış olmasının, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkileyebileceği göz önüne alınarak hem nakdi hem de ayni sermaye taahhütlerinin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.