ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, İl Belediyesi’ne ait tesis niteliğindeki dayanıklı taşınırların, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabı’nda kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 194. maddesi, bu hesabın, büro makineleri hariç, kurumların faaliyetlerinde kullanılan her türlü makine ve tesisin izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nde ise tesis, makine ve cihazların entegre bir şekilde çalıştığı sistemler olarak tanımlanmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, kamera ve personel kart okuma sistemleri gibi taşınırların yanlış hesaplarda kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nın bilançoda olması gereken miktardan daha az görünmesine, 255 Demirbaşlar Hesabı’nın ise gereğinden fazla görünmesine yol açmaktadır. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, tesis niteliğindeki taşınırların 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğunu ve şeffaflığını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Tesis Niteliğindeki Dayanıklı Taşınırların Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı’na Kaydedilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdareye ait olan kamera ve personel kart okuma sistemi gibi tesis kapsamında değerlendirilen taşınırların, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabı’nda izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 194’üncü maddesinde; bu hesabın, kurumların faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan büro makine ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre; tesis, bir makine veya cihazın ürettiği enerjiyi, sesi, görüntüyü ve benzerini ileten, dağıtan veya bir makine veya cihazın gördüğü işi uzağa taşıyan ya da uzaktaki verileri toplayan, kaydeden makine veya cihazlar arasındaki düzeni sağlayan, birbiriyle entegre makine ve cihazlardan oluşan, gerektiğinde başka yere taşınabilen ve kullanılamaz hale gelene kadar sanal ambar kayıtlarında takip edilen, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 253 hesap detayında yer alan sistemleri ifade etmektedir.
31.12.2014 tarihli ve 29222 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler ve Detay Kodlarına ilişkin 39 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Taşınır Mal Kapsamındaki Tesislerin Kaydedileceği Taşınır Detay Kodları” başlıklı 5’inci maddesinin (c) bendinde; kamu binalarında kurulu bulunan kameralı güvenlik sistemleri, personel ve ziyaretçi için turnikeli kameralı geçiş sistemleri ile balıkçı gemileri, uçak ve tırların takibi için kurulan uydulu takip sistemleri ve uluslararası suyolu gemi trafiği yönetim sistemlerinin 253.01.03 Görüntüleme, Bilgi Toplama ve Takip Sistemleri hesap koduna kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; Tebliğ’de sayılan ve tesis niteliğinde olan taşınırların 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda aktifleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdareye ait olan kamera ve personel kart okuma sistemi gibi tesis kapsamında değerlendirilen taşınırların, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabı’nda izlendiği görülmüştür. Gerçekleştirilen alımların hatalı hesaplara kaydedilmesinden dolayı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı bilançoda olması gerekenden az görünürken, 255 Demirbaşlar Hesabı ise olması gerekenden daha fazla görünmektedir.
Tesis kapsamında değerlendirilen taşınırların 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.