|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini, parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, ihale uygulama yönetmeliklerinde, belirlenen eşik değerlerin altında kalmak amacıyla alımların kısımlara bölünemeyeceği açıkça ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, aynı nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, benzer tarihlerde ve aynı tedarikçiden temin edilerek kısımlara bölündüğü tespit edilmiştir. Bu durum, 4734 sayılı Kanun’un 22. maddesinin (d) bendi çerçevesinde doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilmiştir. Ancak, bu uygulama, temel ihale usullerinin uygulanmaması sonucunu doğurarak rekabet ortamını olumsuz etkilemekte ve sağlanacak faydaların kaybedilmesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, kamu idarelerinin, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımlarını kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemini kullanmamaları ve ihale yoluyla ihtiyaçlarını karşılamaları gerekmektedir. Bu, ihale süreçlerinin etkinliğini artıracak ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin ihale usulleri ile yapılması gereken bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini parasal limitin altında kalacak şekilde kısımlara bölerek doğrudan teminle karşıladığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumlu olduğu, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu düzenlenmiştir.
Ayrıca bütün ihale uygulama yönetmeliklerinin (Mal, hizmet, yapım) “Temel İlkeler” başlıklı ve benzer düzenlemeleri içeren maddelerinde; eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak amacıyla alımların kısımlara bölünemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerinden Kamu İdarelerinin; salt parasal limitin altında kalmak ve ihale yoluyla karşılanması gereken bir ihtiyacını doğrudan teminle karşılamak amacıyla mal, hizmet alımlarını ve yapım işlerini kısımlara bölemeyecekleri anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede İdarenin aynı nitelikteki, birbirine yakın tarihlerde ortaya çıkan, aynı birimin ihtiyacı olan, aynı tedarikçiden yapılmış bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini parasal limitin altında kalmak amacıyla kısımlara bölerek 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan teminle yaptığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin aynı nitelikteki bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini kısımlara bölerek doğrudan teminle ve üstelik aynı kişiden satın alması ve dolayısıyla yukarıda bahsedildiği üzere temel ihale usullerinin uygulanmaması, rekabet ortamının sağlıklı şekilde oluşmasına ve bu temel ihale usullerinin uygulanmasından sağlanacak faydadan mahrum kalınmasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresinin parasal limitin altında kalmak amacıyla mal, hizmet alımlarını ve yapım işlerini kısımlara bölmemesi ve ihale yoluyla karşılanması gereken bir ihtiyacını doğrudan teminle karşılamaması gerekmektedir.