|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. İl belediyesi sınırları içindeki sabit ve mobil haberleşme altyapısında kullanılan kablo ve benzeri malzemelere ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 27 Aralık 2012 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik, işletmecilerin kamu ve özel mülkiyet alanlarından geçiş yapabilmeleri için belirli ücretler ödemelerini öngörmektedir.
Yönetmelik, geçiş hakkı sağlayıcıları ile işletmeciler arasında anlaşmalar yapılmasını ve bu anlaşmalarda geçiş hakkı ücretlerinin ödeme şeklinin belirtilmesini zorunlu kılmaktadır. Geçiş hakkı ücretleri, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılmakta ve belirlenen üst sınırlar dahilinde tahsil edilmektedir. Belediye, bu bağlamda 17 Mayıs 2021 tarihli meclis kararı ile geçiş hakkı bedellerine ilişkin ücret tarifelerini belirlemiş ve 18 Ocak 2022 tarihinde ilgili firmaya tebliğ etmiştir. Ancak, işletmecinin karara itiraz etmesi üzerine belediye, firmanın banka hesaplarına haciz işlemi uygulamış ve bu durum yargıya taşınmıştır. Yargı süreci devam etmekte olup, geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilememesi, belediyenin önemli bir gelir kaybına uğramasına neden olmaktadır. Bu nedenle, mahkeme kararına uygun olarak gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Telekomünikasyon Alt Yapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Takip ve Tahsilinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye mücavir alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine ilişkin tahsilatın yapılmadığı görülmüştür.
655 Sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye istinaden çıkarılan ve 27.12.2012 tarih ve 28510 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmelik hükümlerine göre, işletmeciler, elektronik haberleşme hizmeti sunmak için gerekli şebeke ve altyapıyı kurmak, kaldırmak, bakım ve onarım yapmak gibi amaçlarla kamu ve özel mülkiyet alanlarının altından, üstünden ve üzerinden geçmeleri için tanınan haklar karşılığında, bu yönetmelikte belirtilen tarifeler esas alınarak geçiş hakkı sağlayıcısına ücret ödeyecektir.
Bu amaçlarla işletmelerle, mülkiyet ve sahibi, geçiş hakkı sağlayıcıları arasında anlaşma yapılacağı ve geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şekli, geçiş hakkına ilişkin anlaşmada yer alacağı, yine aynı Yönetmelikte ifade edilmektedir.
Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için Geçiş Hakkı Sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamayacağı, tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için belirtilen ücret üst sınırı hariç olmak üzere, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde yer alan üst sınırları belirten fiyatlar, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılarak tespit edileceği, ilk yıldan sonraki geçiş hakkı ücretleri; bir önceki yıl geçiş hakkı ücretine en fazla Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırım yapılması suretiyle tespit edileceği hususları belirtilerek geçiş ücretlerine ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
Aynı Yönetmelikte işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, Yönetmelikte belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin sözleşmede yer alacağı hüküm altına alınmış ve ayrıca 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmeliğe eklenmiştir.
Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde, belediye tarafından; telekomünikasyon altyapısı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatının yapılması konusunda çalışma başlatılmış ve bu doğrultuda 17.05.2021 tarih ve 40 sayılı Belediye Meclisi Kararı ve Eki ile Ücret Tarifeleri belirlenmiş, bu çalışma sonucunda geçiş hakkı bedellerine ilişkin olarak geçiş hakkı ücreti, kabin ücreti, menhol ücreti, survey ücreti, başvuru ücreti ve keşif ücreti işletmeci firmaya 18.01.2022 tarihinde tebliğ edilmiş, ilgili firmanın karara itirazı neticesinde belediye tarafından firmanın banka hesaplarına haciz işlemi uygulanmış ve bunun neticesinde borçlu şirket, yapılan bu işlemlere karşı yargısal süreç başlatmıştır. Yargı süreci ise halen devam etmektedir.
Bu itibarla altyapı geçiş hakkı bedellerinin tahsilinin yapılamaması sonucu, önemli bir gelirden mahrum kalınmakta olup, mahrum kalınan bu gelirin tahsiline yönelik mahkeme kararına göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.