ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, il belediyesinin elektrik faturalarının zamanında ödenmemesi nedeniyle yüksek gecikme faizleri ödediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin nakit akışının yetersiz olduğu durumlarda, gecikme cezası ve faiz gibi ek yükümlülüklere öncelik verilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, muhasebe yetkilileri bu ödeme sırasının uygulanmasından sorumludur.

Cumhurbaşkanlığı Genelgesi de kamu kurumlarının ek mali yüklerden kaçınmak amacıyla, fatura ödemelerini zamanında yapmaları gerektiğini vurgulamaktadır. İncelemeler sonucunda, İdarenin İller Bankası’ndaki fon hesabında gelir fazlası bulunmasına rağmen, 2022 yılında 146.270,83 TL gecikme faizi ödendiği ve yıl sonunda 1.740.603,58 TL anapara ile 66.987,00 TL gecikme faizi borcunun olduğu tespit edilmiştir.

Bu durum, idarenin elektrik faturalarından kaynaklanan yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi gerektiğini ve gecikme faizleri gibi ek mali külfetlerin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasının önemini göstermektedir.

BULGU: Elektrik Faturalarının Zamanında Ödenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare tarafından elektrik faturası borçlarının vadesinde ödenmemesi nedeniyle elektrik tedarik firmasına yüksek miktarda gecikme faizi ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verileceği ifade edilmiş olup aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması amacıyla yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2021/14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde; kamu kurum ve kuruluşlarının ek mali yüklerle karşılaşmaması için fatura karşılığı ödemelerini ve diğer yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeleri gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde harcamalarda tasarrufun sağlanması amacıyla gecikme
faizi gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verilmelidir.
Yapılan incelemede; İdarenin İller Bankası nezdinde açmış olduğu fon hesabında gelir fazlası bulunmasına rağmen 2022 yılı ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesinde 146.270,83 TL elektrik faturası gecikme faizini ödediği, 2022 yılsonu itibariyle ise ödenmesi gereken 1.740.603,58 TL anapara ve 66.987,00 TL gecikme faizi bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, İdareye ait elektrik faturasından doğan yükümlülüklerin, gecikme faizi gibi ek mali külfetlere neden olunmaması için ihtiyaç duyulan önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.