ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin bazı gelir kalemlerinin tahakkuk tahsilat oranları düşük seviyelerde kalmıştır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetim ve Kontrol Kanunu gereğince, belediye başkanı ve muhasebe yetkilisi, gelirlerin tahsilinden sorumludur. Düşük tahsilat oranlarının önlenmesi için ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

BULGU: Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetvelini Oluşturan Gelir Kalemlerinden Bazılarının Tahakkuk Tahsilat Oranının Düşük Seviyede Gerçekleşmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde belediye başkanına, belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek gibi görevler verilmiş ve bu hususlarda sorumluluk yüklenmiştir.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun ”Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; gelirlerin ve alacakların tahsili işlerini muhasebe yetkilisinin yürüteceği ve bu işlerin yapılmasından sorumlu tutulacağı, 38’inci maddesinde de kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu oldukları, ifade edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde üst yönetici ve muhasebe yetkilisine gelirlerin toplanması konusunda sorumluluklar yüklenmiştir.
Belediyenin önceki yıldan devir, cari yıl tahakkuk ve tahsilat oranları incelendiğinde, gelir tahsilatlarının aşağıdaki tabloda görüleceği üzere düşük oranda gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Belediye cevabında, gelir tahsilatları için haciz iş ve işlemlerini yaptığını, çeşitli tarihlerde yayımlanan vergi af kanunları gereğince mükelleflerde izleyen yıllara dönük yapılandırma beklentisi olduğunu, 2022 yılına esas borçların takibine ise 12.03.2023 tarih ve32130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un başvuru sürecinden sonra başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, gelir tahsilat oranlarının düşük seviyede gerçekleşmemesi için tahsil ve takip hususunda yukarıda anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.
Tablo 17: Tahsilat Oranı Düşük Gelirler

Türü Tahakkuk* (TL)
(A)
Net Tahsilat (TL)
(B)
Oran (%) (B/A*100)
Işıklı İlan Reklam Vergisi 22.272.079,67 9.290.559,35 41,71
Işıksız İlan Reklam Vergisi 31.828.267,29 9.773.559,44 30,71
Bina Cephelerine Yapılan İlan Ve
Reklamlar
1.450.910,07 446.672,19 30,79
Geçici İlan Ve Reklam Yeri Ücretleri 845.257,79 282.699,01 33,45
Işıklı Ve Projeksiyonlu İlan Reklam Vergisi 2.112.786,26 935.955,09 44,30
İşgal Harcı 11.318.022,07 6.152.377,72 54,36
Turizm Çarşısı İşgaliye Harcı 446.726,95 106.110,53 23,75
Avukatlık Vekalet Ücreti Gelirleri 5.180.233,15 724.709,29 13,99
İlan ve Reklam Gelirleri 18.085.848,70 6.303.763,75 34,85
Özel Çöp Ve Katı Atıkların Toplanması Ücreti 6.191.776,22 1.403.204,88 22,66
Halk Otobüsleri Tahditli Satışı 1.272.158,97 353.074,06 27,75
Toplu Taşım Aracı Hatları Rotasyonlu Kullanım İzin Bedeli 562.880,56 144.394,11 25,65
Ecrimisil Gelirleri 21.230.637,93 8.379.026,18 39,47
Taşınmaz Kullanım Bedeli 38.455.425,19 13.272.000,53 34,51
Alanya Belediyesinden Alınan ÇTV Payı 9.610.337,89 1.606.268,24 16,71
Serik Belediyesinden Alınan ÇTV Payı 595.904,63 79.287,01 13,31
Ortak Altyapı Hizmetleri İçin Diğer Kurumlar Tarafından Pay 3.229.022,60 356.134,40 11,03
Zabıta Para Cezaları 1.806.690,85 183.825,00 10,17
Diğer İdari Para Cezaları 36.222.946,18 850.077,49 2,35
İmar Para Cezaları 192.078,18 68.386,92 35,60
Otopark Alanları Uygunluk ve Ulaşılabilirlik Vizesi 1.108.963,40 48.096,97 4,34
Mahkeme Masrafları 3.313.071,48 247.036,39 7,46
Kepez Santral Mahallesi Kentsel
Dönüşüm Arsa Satış Bedeli
484.447,18 105.869,83 21,85
Diğer Çeşitli Taşınmaz Satış Gelirleri 93.467.162,47 27.764.354,77 29,70

*Veriler 2022 yılına ait olup önceki yıllardan gelen devir tahakkukları dahildir.