BULGU: Amortisman Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Maddi duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için de kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede; bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için ise kayıtlı değerinden daha fazla tutarda amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 8: Amortisman Ayrılmayan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Ad | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 251 | Meydanlar | 2.600.454,16 | 0,00 | 2.600.454,16 |
| 252 | Kütüphaneler | 399.515,14 | 0,00 | 399.515,14 |
| 253 | İletişim/Haberleşme Tesisleri | 27.869,86 | 0,00 | 27.869,86 |
| Toplam | Toplam | 3.027.839,16 | 0,00 | 3.027.839,16 |
| Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalem | Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalem | Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalem | er | er |
| Hesap Kodu | Hesap Ad | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 253 | Tarım ve Ormancılık Makineleri | 8.614,75 | 19.752,16 | -11.137,41 |
| 253 | İnşaat Makineleri ve Aletleri | 204.847,99 | 241.376,05 | -36.528,06 |
| 253 | Etiketleme ve Numaralandırma Makineleri | 6.852,00 | 14.961,36 | -8.109,36 |
| 253 | Ayırma, Sınıflandırma Makineleri | 9.750,00 | 20.595,35 | -10.845,35 |
| 253 | Matbaacılıkta Kullanılan Makine ve Aletler | 324.858,00 | 437.601,61 | -112.743,61 |
| 253 | Yıkama, Temizleme ve Ütüleme Cihaz ve Araçları | 860.093,50 | 1.221.141,96 | -361.048,46 |
| 253 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri | 1.224.713,45 | 1.721.751,77 | -497.038,32 |
| 253 | Kurtarma Amaçlı Cihaz ve Aletler | 108.390,00 | 192.411,90 | -84.021,90 |
| 253 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri | 1.474.550,44 | 1.941.259,03 | -466.708,59 |
| 253 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler | 146.265,20 | 217.848,74 | -71.583,54 |
| 255 | Döşeme Demirbaşları | 164.184,00 | 341.204,87 | -177.020,87 |
| 255 | Temsil ve Tören Demirbaşları | 36.135,77 | 88.441.478,91 | -88.405.343,14 |
| 255 | Koruyucu Giysi ve Malzemeler | 36.597,00 | 309.789,16 | -273.192,16 |
| 255 | Seyahat, Muhafaza ve Taşıma Amaçlı Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar | 127.522,29 | 203.871,79 | -76.349,50 |
| 255 | Hastanede Kullanılan Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar | 46.279,00 | 1.736.391,45 | -1.690.112,45 |
| 255 | Bilgisayarlar ve Sunucular | 15.308.176,82 | 16.832.338,58 | -1.524.161,76 |
| 255 | Bilgisayar Çevre Birimleri | 1.710.708,24 | 1.952.166,64 | -241.458,40 |
| 255 | Teksir ve Çoğaltma Makineleri | 272.398,63 | 409.810,57 | -137.411,94 |
| 255 | Haberleşme Cihazları | 3.343.170,12 | 6.593.901,59 | -3.250.731,47 |
| 255 | Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları | 936.644,17 | 1.519.127,40 | -582.483,23 |
| 255 | Aydınlatma Cihazları | 27.679,36 | 46.728,21 | -19.048,85 |
| 255 | Diğer Büro Makineleri ve Aletleri | 1.246.503,56 | 2.252.748,39 | -1.006.244,83 |
| 255 | Büro Mobilyaları | 4.359.210,72 | 8.240.721,15 | -3.881.510,43 |
| 255 | Misafirhane, Konaklama ve Barınma Amaçlı Mobilyalar | 25.487,15 | 50.873,49 | -25.386,34 |
| 255 | Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları | 195.170,89 | 353.752,41 | -158.581,52 |
| 255 | Seminer ve Sunum Amaçlı Ürünler | 5.184,74 | 9.327,14 | -4.142,40 |
| 255 | Yemek Hazırlama Ekipmanları | 229.491,44 | 440.490,92 | -210.999,48 |
| 255 | Basılı Yayınlar | 51,86 | 107,87 | -56,01 |
| 255 | Doğa Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 13.210,42 | 29.416,52 | -16.206,10 |
| 255 | Güvenlik ve Korunma Amaçlı Araçlar | 43.390.618,14 | 44.584.940,73 | -1.194.322,59 |
| 255 | Kontrol ve Güvenlik Sistemleri | 1.276.777,61 | 2.133.906,04 | -857.128,43 |
| 255 | Yangın Söndürme ve Tedbir Cihaz ve Araçları | 463.118,00 | 1.043.629,24 | -580.511,24 |
| 255 | Duvarda Sergilenen Süs Eşyaları | 62.376,19 | 136.079,78 | -73.703,59 |
| 255 | Masa ve Sehpalarda Sergilenen Süs Eşyaları | 494,4 | 1.077,82 | -583,42 |
| 255 | Büro Malzemeleri | 2.935,19 | 6.398,72 | -3.463,53 |
| 255 | Seyyar Kulübe, Kabin, Büfe ve Kafesler | 469.918,43 | 663.634,19 | -193.715,76 |
| 255 | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 157.868,17 | 250.583,04 | -92.714,87 |
| Toplam | Toplam | 78.276.847,64 | 184.613.196,55 | -106.336.348,91 |
Maddi duran varlıkların bir kısmı için amortisman ayrılmaması, bir kısmı için ise varlığın kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının hatalı görünmesine neden olmuştur.
Kamu idaresi cevabında, maddi duran varlıklar için amortisman çalışmasının yapılacağı ve amortisman kayıtlarının düzeltileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılarak amortisman kayıtlarının düzeltilmesi uygun olacaktır.
| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin maddi duran varlıkları için amortisman kayıt işlemlerinde hatalar tespit edilmiştir. Bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın hatalı görünmesine yol açmıştır. Kamu idaresi, amortisman çalışmasının yapılacağını ve kayıtların düzeltileceğini belirtmiştir. Hataların giderilmesi için gerekli çalışmaların yapılması önerilmektedir. |