BULGU: İleri Atıksu Arıtma Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi İçin Kaynak Ayrılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Marmara Denizi Hidrolojik Havzası’nda yer alan Kocaeli ilinde faaliyet gösteren İSU Genel Müdürlüğü tarafından, atıksu gelirlerinin yarısının ileri atıksu arıtma tesislerinin kurulması ve işletilmesi için ayırılması gerekirken bu yükümlülüğün yerine getirilmediği ve ayrılan kaynakların da amacı dışında kullanıldığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 10.06.2022 tarihinde yürürlüğe giren Ek 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında, Boğazlar ve Susurluk Havzası dâhil Marmara Denizi Hidrolojik Havzası’nda ve bu Havza’da yer alan illerden İstanbul, Bursa ve Kocaeli illerinin tamamında, büyükşehir, il ve ilçe belediyelerinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde iş termin planlarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sunmak ve 3 yıl sonunda da ileri atıksu arıtma tesislerini kurup işletmeye almak zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ayrıca aynı maddenin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada belirtilen sınırlar içerisindeki büyükşehir, il ve ilçe belediyelerinin Çevre Kanunu’nun 11’inci maddenin altıncı fıkrasında belirtilen atıksu gelirlerinin yarısını birinci fıkrada belirtilen ileri atıksu arıtma tesislerinin kurulması ve işletilmesinde bu tesisler kurulana kadar kullanılmak üzere ayırmak zorunda olduğu ve ayrılan bu gelirlerin bu maddede belirtilen amaç dışında kullanılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemeler neticesinde; İSU Genel Müdürlüğü tarafından ileri atıksu arıtma tesislerinin kurulması ve işletilmesi için aktarılacak kaynakların saklanması için 14.11.2022 tarihinde banka hesabı açıldığı, açılan bu hesaba 31.12.2022 tarihine kadar 66.947.919,04 TL aktarıldığı, ancak aktarılan bu kaynakların İdarenin farklı ödemeleri için kullanıldığı, 31.12.2022 tarihi itibarıyla hesap bakiyesinin 0 (Sıfır) TL olduğu; ayrıca İdarenin 2872 sayılı Kanun’un Ek 16’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 10.06.2022 tarihinden 30.12.2022 tarihine kadar 2872 sayılı Kanun’un 11’inci maddenin altıncı fıkrasında belirtilen atıksu gelirlerinin 222.844.365,02 TL olduğu, buna göre ileri atıksu arıtma tesislerinin kurulması ve işletilmesi için İdare tarafından 111.422.182,51 TL kaynak ayırılması gerekirken bu yükümlülüğün yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; bahsi geçen yatırımlar için büyük miktarda kaynağa ihtiyaç duyulması, sadece atıksu gelirlerinin yarısı ile söz konusu yatırımların yapılamayacağı dolayısıyla ihtiyaç duyulan finansmanın karşılanması amacıyla çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin gerekli finansman kaynağını sağlayarak 2872 sayılı Kanun’un Ek 16’ncı maddesinde belirtilen yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmesi uygun olacaktır.


ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Kocaeli ilinde faaliyet gösteren İSU Genel Müdürlüğü, atıksu gelirlerinin yarısını ileri atıksu arıtma tesislerinin kurulması ve işletilmesi için ayırma yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Açılan banka hesabına aktarılan 66.947.919,04 TL, farklı ödemelerde kullanılmış ve hesap bakiyesi sıfırlanmıştır. Ayrıca, 2872 sayılı Kanun’un Ek 16’ncı maddesi gereğince 111.422.182,51 TL kaynak ayrılması gerektiği halde bu yükümlülük de yerine getirilmemiştir. İdare, gerekli finansmanın sağlanması için çalışmaların devam ettiğini belirtmiştir.