Taşınmaz Tahsislerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarındaki Hatalar (Sayıştay)

BULGU: Taşınmaz Tahsislerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarındaki Hatalar

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarenin kurumlara tahsis ettiği ve diğer kurumlardan tahsisli kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
İdareye Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmemesi
Kamu kurumlarından tahsis alınan taşınmazların muhasebe giriş kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “252 Binalar hesabı”nın “Hesabın niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde;
“Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinde ise;
“a) Borç
6) Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir” hükümlerine yer verilmiştir.
Yine aynı Yönetmeliğin “257 Birikmiş Amortismanlar hesabı”nın “Hesabın işleyişi” başlıklı 203’üncü maddesinde;
a) Alacak
Tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500-Net Değer Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba alacak, 500- Net Değer Hesabına borç kaydedilir.” ifadesi yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde, İdareye kamu kurumlarınca tahsis edilen 1 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarına almadığı görülmüştür.
Kamu Kurumlarına Yapılan Tahsislerin Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmemesi
Kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe giriş kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı Hesabın niteliği” başlıklı 190’ıncı maddesinde;
“(1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın işleyişi” başlıklı 191’inci maddesinde ise;
b) Alacak
6) Tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “252 Binalar hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde;
“Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinde ise;
b) Alacak
7) Tahsise konu edilen binalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Yine aynı Yönetmeliği’nin “257 Birikmiş Amortismanlar hesabı -Hesabın işleyişi” başlıklı 203’üncü maddesinde;
b) Borç
1) Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlık tutarlarının ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir
2) Tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500-Net Değer Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.” ifadesi yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde, İdarenin kamu kurumlarına tahsis ettiği 2 adet taşınmazı muhasebe kayıtlarına almadığı görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve bulguda tespiti yapılan hususlara ilişkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu kayıt işlemleri yılı geçtikten sonra yapıldığından, söz konusu hesaplar gerçek durumu yansıtmamaktadır.
İdare tarafından tarafından tahsis edilen ve İdarece tahsisli kullanılan taşınmazların yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda muhasebeleştirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.