| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, bazı maddi duran varlıkları için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayırmıştır. Bu durum, Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Amortisman uygulamalarının, ilgili yönetmelik ve tebliğlerde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerlerinden Fazla Tutarlarda Amortisman Ayrılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin bazı maddi duran varlıkları için kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayırdığı bu durum nedeniyle Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap grubuna ilişkin “Hesap Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı; amortismana tabi maddi duran varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde gidere dönüştürülmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Bu itibarla maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi işlemi olan amortisman uygulamasının, Tebliğ’de belirtilen usul ve esaslar uyarınca gerçekleştirilmesi gerekmekte olup duran varlığın kayıtlı bedelinden fazla tutarda amortisman ayrılması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak yapılan incelemede Kamu İdaresi tarafından bazı maddi duran varlıklar için kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrılması nedeniyle bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı 831.621,13 TL fazla tutar ile yer almaktadır. Kamu İdaresinin maddi duran varlıklarına ilişkin amortisman ayırma işlemlerini yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.