| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, YİKOB tarafından ihale edilen bir yapım işinde teminat mektubunun süresi, kesin kabul işlemleri yapılmadan 31.03.2022 tarihinde dolmuştur. Kamu İhale Kanunu’na göre, teminat mektubunun süresi kesin kabul tarihini aşacak şekilde belirlenmelidir. Bu durum, yüklenicinin eksikliklerini gidermesini zorlaştırmaktadır. Kontrol mekanizmalarının kurulması önerilmektedir. |
BULGU: Kesin Kabulü Yapılmayan Yapım İşinde Teminat Mektubu Süresinin Dolması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Başkanlık tarafından ihale edilen yapım işinde, teminat mektubu süresinin dolmasına rağmen kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde kesin teminat mektuplarının süresinin ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği, “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde ise taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı hükümleri bulunmaktadır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde ise taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; yapım işlerinde varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısının, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanının yükleniciye iade edileceği ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, sözleşme imzalanmadan önce yükleniciden alınan teminat mektubunun süresi, kesin kabul tarihini aşacak şekilde idareler tarafından belirlenmelidir. İhale mevzuatımızda teminatlar, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlama adına idarelerin elinde bulunan en önemli araçlardan biridir. Ayrıca teminat süresinin bitmesi sonrasında tespit edilecek eksikliklerin yükleniciye yaptırılmasını veya idarece yüklenicinin nam ve hesabına yaptırılması ve yükleniciden tahsilini zorlaşacaktır.
Bu kapsamda yapılan incelemelerde, Başkanlık tarafından ihale edilen ve kesin kabulü yapılmayan yapım işinde yükleniciden alınan teminat mektubunun süresinin işin kesin kabulü yapılmadan 31.03.2022 tarihi itibarıyla dolduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Başkanlık tarafından ihale edilen yapım işlerinde teminat mektuplarının süresinin, kesin kabul tarihlerinden önce bitmesini engelleyecek kontrol mekanizmalarının kurulması, taahhütlerin sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesine ve olası eksiklerin yüklenicilere yaptırılmasına olanak sağlayacaktır.