| ÖZET: Bingöl İl Özel İdaresi’nin 2022 yılı bilançosunda, taşınır hesaplarına ait tutarların İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelleri ile uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar ile 255 Demirbaşlar hesaplarında önemli tutarsızlıklar bulunmaktadır. Bu durum, ilgili hesapların doğruyu yansıtmadığını göstermektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun kayıt ve takip yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Bilançoda Yer Alan Taşınır Hesaplarına Ait Tutarlar ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvellerindeki Tutarların Uyumsuz Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Özel İdarenin 2022 yılı Bilançosunda ortaya çıkan taşınır hesaplarına ilişkin tutarların İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile tutarlı olmadığı görülmüştür.
28.12.2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı, kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların bedelsiz devri ile tahsisine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir” ifadesi yer almaktadır.
Yönetmelik’in “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; taşınır yönetim hesabını oluşturan cetvellere ayrıntılı olarak yer verilmiş, “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde ise;
”(1) Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur. Her bir kaydın belgeye dayanması şarttır.
(2) Bu çerçevede;
Önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırlar,
Taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmalar,
Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalar, miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edilir.” denilerek kamu idarelerinin bütün taşınırlarını kayıt altına alarak takip etmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde ne şekilde çıkış kaydı yapılacağı ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde; maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu, muhasebe yetkililerinin kendilerine gönderilen taşınır işlemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarını tutması gerektiği, “Taşınır mal yönetim hesabı başlıklı” 34’üncü maddede ise; taşınır kayıt ve işlemlerinin
usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı ifade edilmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin, “Muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde de;
“(1) Taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine dayanılarak çıkarılmış ilgili muhasebe düzenlemeleri ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muhasebe yetkilileri tarafından yapılır.
(2) Muhasebe yetkilileri, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra, harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumludurlar.
(3) Muhasebe yetkililerinin bu Yönetmelikteki görevleriyle ilgili sorumlulukları, taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının, dayanağı belgelere uygunluğu ile harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvellerini inceleyip onaylayarak harcama yetkilisine vermekle sınırlıdır. “
hükümleri yer almaktadır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca, idareye ait tüm taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması, tüm harcama birimleri tarafından tüketim malzemeleri, taşıtlar, makine ve cihazlar ile demirbaşlara ilişkin taşınır yönetim hesabı oluşturulması, taşınır mal yönetim hesabının ilgili cetvellerinde yer alan kayıtlar ile muhasebe kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Ancak, Bingöl İl Özel İdaresi 2022 yılı Bilançosu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelleri karşılaştırıldığında;
253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabında bilançoda 24.005.245,28 TL tutarında kayıt varken idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelinde 24.139.250,34 TL tutarında kayıt bulunduğu ve her iki kayıt arasında 134.005,06 TL; 255 Demirbaşlar hesabında bilançoda 3.003.427,30 TL tutarında kayıt varken idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelinde 3.194.009,97 TL tutarında kayıt bulunduğu ve her iki kayıt arasında 190.582,67 TL fark olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelleri ile 2022 yılı Bilançosunda yer alan, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar ve 255 Demirbaşlar hesaplarında tutarsızlıklar bulunması nedeniyle Bingöl İl Özel İdaresinin 2022 yılı Bilançosunun ilgili hesapları doğruyu yansıtmamaktadır.