Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Sonuç Vermesi (Sayıştay)

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Sonuç Vermesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarenin 31.12.2022 tarihli bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabı borç tutarının, yapılan hatalı kayıtlar nedeniyle 21.888.911,62 TL eksik bakiye verdiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı bölümünde yer alan “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde:
“(1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde :
“(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 – Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara alacak,
b) Alacak
1 – Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, yeni bir yatırıma başlandıktan sonra ilk hakedişten itibaren söz konusu yatırma ait hakediş tutarları 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabına borç, ilgili yatırımın tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte ise aynı hesaba alacak ve ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydı yapılarak izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, 2021 yılsonu itibarıyla 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının borç bakiyesi toplamının tamamının alacak kaydı yapılarak kapatıldığı ve ilgili maddi duran varlık hesaplarına alındığı, dolayısıyla devam eden yatırımlar bulunmasına rağmen 2021 yılı bilançosunda ve 2022 yılı açılış kaydında 258 hesabın borç bakiyesinin bulunmadığı, yıl içerisinde ise önceki yıldan devam eden yatırımlara ait hakediş tutarlarının 258 hesaba aynı tarihte giriş-çıkış kaydı yapıldığı, sonuç olarak 2022 yılı mizan ve bilançosunda önceki yıldan devam eden yatırımların geçici kabul yapılmadan kapatılması nedeniyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının ilgili tutarlar kadar hatalı sonuç verdiği anlaşılmıştır.
Söz konusu hatalı kayıtlar neticesinde, önceki yıldan devam eden ve 2023 yılına devreden yatırımlara ilişkin olarak, tamamlanmamış yatırımların kapatılması nedeniyle 2022 yılı bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının 21.888.911,62 TL eksik bakiye verdiği görülmüştür.
Sonuç olarak, 2022 mali tablolarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının, yapılan hatalı kayıtlar nedeniyle 21.888.911,62 TL eksik bakiye vermesine neden olunmuştur.