| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, Sivas İl Özel İdaresi’nin tahsil ettiği merkezi idare vergi gelirleri, hazine yardımları, maden payları ve diğer gelirlerin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87’nci maddesine aykırıdır. Bu gelirlerin tahakkuku, tahsilat aşamasında yapılmış olup, aynı muhasebe fişlerinde hem borç hem de alacak kaydedilmiştir. |
BULGU: Nitelikleri İtibariyle Tahakkuku Tahsiline Bağlı Bütçe Geliri Olarak Yapılan Tahsilatların, Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile İlişkilendirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Yapılan incelemede 2022 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, hazine yardımları, maden işletmelerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, aynı muhasebe işlem fişleri üzerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerinin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini düzenleyen Hesabın Niteliği” başlıklı 86’ncı maddesinde; Gelirlerden Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Bu hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği aynı Yönetmelik’in 87’nci maddesinin 1 /a 1 bendinde; Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıya alınan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemelerine göre 2022 yılı içerisinde tahsil edilen ve tahsil edildiği anda muhasebe kaydı yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, hazine yardımları, maden işletmelerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir.
Ancak Sivas İl Özel İdaresi 2022 yılı hesabı incelendiğinde, 2022 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, hazine yardımları, maden işletmelerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, aynı muhasebe işlem fişleri üzerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerinin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı, dolayısı ile nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı söz konusu gelirlerin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87’nci maddesinin 1/ a 1 bendine aykırı olduğu düşünülmektedir.